Ograničavanje konkurencije i VISA organizacije na tržištu platnih katrica?

Komisija za zaštitu konkurencije pokrenula je po službenoj dužnosti postupak ispitivanja povrede konkurencije na tržištu platnih kartica i protiv konkurenta Mastercard organizacije na tom tržištu, odnosno tri sledeća društva VISA Incorporated i VISA International Service Association sa sedištem u Foster City, Kalifornija i VISA CEMEA Holdings Limited sa sedištem u Londonu (VISA organizacija).

Analiza uslova konkurencije na tržištu platnih kartica u Republici Srbiji pokazala je da je zbog istih radnji i sa istim pravnim osnovom neophodno pokrenuti postupak i protiv VISA organizacije. Naime, Komisija je osnovano pretpostavila da i VISA organizacija, kao oblik udruženih učesnika na tržištu Republike Srbije, u smislu člana 10. Zakona o zaštiti konkurencije određuje minimalne međubankarske naknade u nepravičnom iznosu, koje primenjuju banke na teritoriji Republike Srbije u sistemu VISA.  Pomenuti član 10. Zakona, glasi:

“Restriktivni sporazumi su sporazumi između učesnika na tržištu koji imaju za cilj ili posledicu značajno ograničavanje, narušavanje ili sprečavanje, konkurencije na teritoriji Republike Srbije.

Restriktivni sporazumi mogu biti ugovori, pojedine odredbe ugovora, izričiti ili prećutni dogovori, usaglašene prakse, kao i odluke oblika udruživanja učesnika na tržištu, a kojima se naročito:

1) neposredno ili posredno utvrđuju kupovne ili prodajne cene ili drugi uslovi trgovine;

2) ograničava i kontroliše proizvodnja, tržište, tehnički razvoj ili investicije;

3) primenjuju nejednaki uslovi poslovanja na iste poslove u odnosu na različite učesnike na tržištu, čime se učesnici na tržištu dovode u nepovoljniji položaj u odnosu na konkurente;

4) uslovljava zaključivanje ugovora ili sporazuma prihvatanjem dodatnih obaveza koje s obzirom na svoju prirodu i trgovačke običaje i praksu nisu u vezi sa predmetom sporazuma;

5) dele tržišta ili izvori nabavki.

Restriktivni sporazumi zabranjeni su i ništavi, osim u slučajevima izuzeća od zabrane u skladu sa ovim zakonom”.

Time je VISA organizacija uticala na povećanje trgovačke naknade – provizije banke trgovca za prihvatanje plaćanja platnom karticom, koju banke zaračunavaju trgovcima za omogućavanje usluge bezgotovinskog plaćanja (u daljem tekstu: trgovačka naknada). Najveći deo trgovačke naknade (oko 60–70%) čini međubankarska naknada. U Republici Srbiji međubankarske naknade su trenutno višestruko više nego na tržištima Evropske unije. Kako dalje proizlazi, trgovci koji prihvataju plaćanje platnim karticama trošak trgovačke naknade uračunavaju u maloprodajnu cenu koju prenose na potrošače, nezavisno od toga da li je plaćanje izvršeno platnom karticom ili gotovinom. Na taj način se ograničava konkurencija na tržištu banaka prihvatilaca u pogledu iznosa trgovačkih naknada koje nude trgovcima za uslugu prijema platnih kartica, a moguć je i negativan uticaj na konkurenciju na tržištu izdavalaca platnih kartica na teritoriji Republike Srbije jer su banke podstaknute da nude platne kartice čije korišćenje na prodajnim mestima podleže najvišoj stopi međubankarske naknade.

Pozivaju se sva lica koja raspolažu podacima, ispravama ili drugim relevantnim informacijama koje mogu biti od značaja za utvrđivanje činjeničnog stanja u ovom postupku da iste dostave Komisiji za zaštitu konkurencije na adresu ul. Savska br. 25/IV, Beograd.

Izvor: sajt Komisije za zaštitu konkurencije

Izvor: izvodi iz propisa preuzeti su iz programa „Propis Soft“ – Redakcija Profi Sistem Com-a