Prema navodima Zaštitnika građana, Srbija kao članica Saveta Evrope i kao država koja je ratifikovala Protokole 6 i 13 uz Evropsku konvenciju o ljudskim pravima, a koji za cilj imaju ukidanje smrtne kazne, odlučno se protivi njenom postojanju.
„Polazeći od univerzalnog prava na život i ljudsko dostojanstvo, koje ne može biti oduzeto nikome, apsolutno je neprihvatljiv taj način kažnjavanja u pravnom sistemu jedne države“, ističe zaštitnik građana povodom 10. oktobra, Svetskog i evropskog dana borbe protiv smrtne kazne.
Takođe, isti je istakao da se Evropska unija aktivno bori za ukidanje smrtne kazne zato što je reč o nehumanom postupku, koje međunarodno pravo danas ne toleriše. Danas u oko 140 država u svetu ne postoji smrtna kazna, dok je oko 50 njih i dalje zadržava u svojim pravnim sistemima i u tim zemljama u toku jedne godine bude pogubljeno i do nekoliko hiljada ljudi.
U razvijenim zemljama preovladavaju doživotne zatvorske kazne kao najstrože propisane kazne, sa ili bez mogućnosti uslovnog otpusta.
Zaštitnik građana podseća da je smrtna kazna u Srbiji ukinuta 2002. godine, a poslednji put izvršena deset godina ranije. Uprkos tome, u Srbiji se poslednjih godina u javnosti povremeno pokrene pitanje potrebe vraćanja smrtne kazne, pogotovo kada se dese monstruozni zločini nad decom ili višestruka ubistva.
Međutim, prema navodima Zaštitnika građana, Ustav Republike Srbije kaže da je ljudski život neprikosnoven i Zaštitnik građana ostaje odlučan u svom stavu da se ponovno uvođenje smrtne kazne nikad ne dozvoli.
Prema odredbi čl.2a ranije vašećeg Krivičnog zakona Republike Srbije (“Sl. gl. SRS” 26/77-1341, 28/77-1566, 43/77-2213, 20/79-1059, 24/84-1233, 39/86-2739, 51/87-2421, 6/89-406, 42/89-1401, 21/90-888 i “Službeni glasnik RS”, br.16/90-468, 49/92-1664, 23/93-817, 67/93-3110, 47/94-1465 i 17/95- 529, 44/98 od 08.12:
Smrtna kazna
(1) Smrtna kazna ne može se propisati kao jedina glavna kazna za odredeno krivicno delo.
(2) Smrtna kazna ne može se izreci licu koje u vreme izvršenja krivicnog dela nije navršilo 21 godinu niti bremenitoj ženi.
(3) Smrtna kazna može se izreci samo za najteže slucajeve teških krivicnih dela za koja je zakonom propisana.
(4) Za krivicna dela za koja je propisana smrtna kazna, sud može izreci kaznu zatvora od 20 godina.
(5) Smrtna kazna se izvršava streljanjem, bez prisustva javnosti.
Izvor: Izvod iz zakona preuzet iz programa „Propis Soft“, Redakcija Profi Sistem Com-a.
Izvor: Sajt Zaštitnika građana Republike Srbije (www.ombudsman.rs).