Poverenik za informacije od javnog značaja i zaštitu podataka o ličnosti apeluje na sredstva javnog informisanja da se uzdrže od objavljivanja podataka o licima koja su inficirana korona virusom.
U poslednjih nekoliko dana učestale su senzacionalističke vesti o državljanima Republike Srbije koji su zaraženi, pri čemu se objavljuju informacije o tim licima koje njihov identitet čine određenim ili odredivim.
Pored činjenice da je ovakvo objavljivanje podataka direktno suprotno Zakonu o javnom informisanju i medijima, Poverenik napominje da su podaci o zdravstvenom stanju posebna vrsta podataka o ličnosti, čija obrada je veoma restriktivna.
Objavljivanjem takvih informacija ovim građanima, pored narušenog zdravlja, ugrožava se privatnost i dostojanstvo.
Prema odredbma čl.17-20. Zakona o zaštiti podataka o ličnosti (“Sl. glasnik RS”, br. 87/2018):
Obrada posebnih vrsta podataka o ličnosti
Zabranjena je obrada kojom se otkriva rasno ili etničko poreklo, političko mišljenje, versko ili filozofsko uverenje ili članstvo u sindikatu, kao i obrada genetskih podataka, biometrijskih podataka u cilju jedinstvene identifikacije lica, podataka o zdravstvenom stanju ili podataka o seksualnom životu ili seksualnoj orijentaciji fizičkog lica.
Izuzetno, obrada iz stava 1. ovog člana dopuštena je u sledećim slučajevima:
1) lice na koje se podaci odnose je dalo izričit pristanak za obradu za jednu ili više svrha obrade, osim ako je zakonom propisano da se obrada ne vrši na osnovu pristanka;
2) obrada je neophodna u cilju izvršenja obaveza ili primene zakonom propisanih ovlašćenja rukovaoca ili lica na koje se podaci odnose u oblasti rada, socijalnog osiguranja i socijalne zaštite, ako je takva obrada propisana zakonom ili kolektivnim ugovorom koji propisuje primenu odgovarajućih mera zaštite osnovnih prava, sloboda i interesa lica na koje se podaci odnose;
3) obrada je neophodna u cilju zaštite životno važnih interesa lica na koje se podaci odnose ili drugog fizičkog lica, ako lice na koje se podaci odnose fizički ili pravno nije u mogućnosti da daje pristanak;
4) obrada se vrši u okviru registrovane delatnosti i uz primenu odgovarajućih mera zaštite od strane zadužbine, fondacije, udruženja ili druge nedobitne organizacije sa političkim, filozofskim, verskim ili sindikalnim ciljem, pod uslovom da se obrada odnosi isključivo na članove, odnosno bivše članove te organizacije ili lica koja imaju redovne kontakte sa njom u vezi sa ciljem organizacije, kao i da se podaci o ličnosti ne otkrivaju izvan te organizacije bez pristanka lica na koje se odnose;
5) obrađuju se podaci o ličnosti koje je lice na koje se oni odnose očigledno učinilo javno dostupnim;
6) obrada je neophodna u cilju podnošenja, ostvarivanja ili odbrane pravnog zahteva ili u slučaju kad sud postupa u okviru svoje nadležnosti;
7) obrada je neophodna u cilju ostvarivanja značajnog javnog interesa određenog zakonom, ako je takva obrada srazmerna ostvarivanju cilja, uz poštovanje suštine prava na zaštitu podataka o ličnosti i ako je obezbeđena primena odgovarajućih i posebnih mera zaštite osnovnih prava i interesa lica na koje se ovi podaci odnose;
8) obrada je neophodna u svrhu preventivne medicine ili medicine rada, radi procene radne sposobnosti zaposlenih, medicinske dijagnostike, pružanja usluga zdravstvene ili socijalne zaštite, odnosno upravljanja zdravstvenim ili socijalnim sistemima, na osnovu zakona ili na osnovu ugovora sa zdravstvenim radnikom, ako se obrada vrši od strane ili pod nadzorom zdravstvenog radnika ili drugog lica koje ima obavezu čuvanja profesionalne tajne propisane zakonom ili profesionalnim pravilima;
9) obrada je neophodna u cilju ostvarivanja javnog interesa u oblasti javnog zdravlja, kao što je zaštita od ozbiljnih prekograničnih pretnji zdravlju stanovništva ili obezbeđivanje visokih standarda kvaliteta i sigurnosti zdravstvene zaštite i lekova ili medicinskih sredstava, na osnovu zakona koji obezbeđuje odgovarajuće i posebne mere zaštite prava i sloboda lica na koje se podaci odnose, posebno u pogledu čuvanja profesionalne tajne;
10) obrada je neophodna u svrhe arhiviranja u javnom interesu, u svrhe naučnog ili istorijskog istraživanja i u statističke svrhe, u skladu sa članom 92. stav 1. ovog zakona, ako je takva obrada srazmerna ostvarivanju ciljeva koji se nameravaju postići, uz poštovanje suštine prava na zaštitu podataka o ličnosti i ako je obezbeđena primena odgovarajućih i posebnih mera zaštite osnovnih prava i interesa lica na koje se ovi podaci odnose.
Odredbe st. 1. i 2. ovog člana ne primenjuju se na obradu koju vrše nadležni organi u posebne svrhe.
Obrada posebnih vrsta podataka o ličnosti koju vrše nadležni organi u posebne svrhe
Obrada koju vrše nadležni organi u posebne svrhe, kojom se otkriva rasno ili etničko poreklo, političko mišljenje, versko ili filozofsko uverenje ili članstvo u sindikatu, kao i obrada genetskih podataka, biometrijskih podataka u cilju jedinstvene identifikacije fizičkog lica, podataka o zdravstvenom stanju ili podataka o seksualnom životu ili seksualnoj orijentaciji fizičkog lica, dopuštena je samo ako je to neophodno, uz primenu odgovarajućih mera zaštite prava lica na koje se podaci odnose, u jednom od sledećih slučajeva:
1) nadležni organ je zakonom ovlašćen da obrađuje posebne vrste podataka o ličnosti;
2) obrada posebnih vrsta podataka o ličnosti vrši se u cilju zaštite životno važnih interesa lica na koje se podaci odnose ili drugog fizičkog lica;
3) obrada se odnosi na posebne vrste podataka o ličnosti koje je lice na koje se oni odnose očigledno učinilo dostupnim javnosti.
Obrada u vezi sa krivičnim presudama i kažnjivim delima
Obrada podataka o ličnosti koji se odnose na krivične presude, kažnjiva dela i mere bezbednosti, može se vršiti na osnovu člana 12. stav 1. ovog zakona samo pod nadzorom nadležnog organa ili, ako je obrada dopuštena zakonom, uz primenu odgovarajućih posebnih mera zaštite prava i sloboda lica na koje se podaci odnose.
Jedinstvena evidencija o krivičnim presudama vodi se isključivo od strane i pod nadzorom nadležnog organa.
Obrada koja ne zahteva identifikaciju
Ako za ostvarivanje svrhe obrade nije potrebno, odnosno više nije potrebno da rukovalac identifikuje lice na koje se podaci odnose, rukovalac nije dužan da zadrži, pribavi ili obradi dodatne informacije radi identifikacije tog lica samo u cilju primene ovog zakona.
Ako je u slučaju iz stava 1. ovog člana rukovalac u mogućnosti da predoči da ne može da identifikuje lice na koje se podaci odnose, dužan je da o tome na odgovarajući način informiše to lice, ako je to moguće.
U slučaju iz st. 1. i 2. ovog člana ne primenjuju se odredbe člana 26. st. 1. do 4, člana 29, člana 30. st. 1. do 5, člana 31. st. 1. do 3, člana 33. st. 1. i 2. i člana 36. st. 1. do 4. ovog zakona, osim ako lice na koje se podaci odnose, u cilju ostvarivanja prava iz tih članova, dostavi dodatne informacije koje omogućavaju njegovu identifikaciju.
Odredbe st. 2. i 3. ovog člana ne primenjuju se na obradu koju vrše nadležni organi u posebne svrhe.
Izvor: Izvodi iz propisa su preuzeti iz programa „Propis Soft“ –Redakcija Profi Sistem Com.
Izvor: Sajt Poverenika za informacije od javnog značaja i zaštitu podataka o ličnosti (www.poverenik.rs).