Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja objavljuje na svojoj internet stranici, na dnevnom nivou, informaciju o broju ustanova socijalne zaštite i domova za smeštaj odraslih i starih u kojima je potvrđeno prisustvo virusa COVID-19.
Stoga je Zaštitnik građana danas u pojedinačnim aktima upućenim na adresu 20 ustanova socijalne zaštite i domova za smeštaj odraslih i starih čiji je osnivač Republika Srbija i AP Vojvodina i u kojima je potvrđeno prisustvo koronavirusa, zatražio da mu se u skladu sa zakonom i što hitnijem roku, s obzirom na okolnosti proglašenog vanrednog stanja, dostavi kompletna relevantna dokumentacija i odgovori na pitanja u vezi sa okolnostima i merama koje se preduzimaju u zaštiti zdravlja korisnika navedenih ustanova.
S obzirom da Zaštitnik građana nema nadležnosti i ovlašćenja da kontroliše rad privatnih pružilaca usluge socijalne zaštite za domski smeštaj odraslih i starijih na teritoriji Republike Srbije, pozvao je Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja da izvrši neposredan nadzor u sedam ustanova ovoga tipa u kojima je zabeležena pojava koronavirusa, utvrdi sve relevantne činjenice, u zavisnosti od eventualno utvrđenih propusta nalože mere u okviru svojih nadležnosti, i da o svemu, uz dostavljanje kompletne relevantne dokumentacije, obavesti Zaštitnika građana.
Po dostavljanju odgovora Zaštitnik građana će odlučiti o daljem toku postupka i potrebi donošenja mera iz nadležnosti ovog organa.
Nadležnost Zaštitnika građana definisana je odredbama čl.17-23. Zakona o zaštitniku građana (“Sl. glasnik RS”, br. 79/2005 i 54/2007).
Prema navedenim odrebama:
Zaštitnik građana je ovlašćen da kontroliše poštovanje prava građana, utvrđuje povrede učinjene aktima, radnjama ili nečinjenjem organa uprave, ako se radi o povredi republičkih zakona, drugih propisa i opštih akata.
Zaštitnik građana je ovlašćen da kontroliše zakonitost i pravilnost rada organa uprave.
Zaštitnik građana nije ovlašćen da kontroliše rad Narodne skupštine, predsednika Republike, Vlade, Ustavnog suda, sudova i javnih tužilaštava.
Zaštitnik građana ima pravo predlaganja zakona iz svoje nadležnosti.
Zaštitnik građana je ovlašćen da Vladi odnosno Skupštini podnese inicijativu za izmenu ili dopunu zakona i drugih propisa i opštih akata, ako smatra da do povrede prava građana dolazi zbog nedostataka u propisima, kao i da inicira donošenje novih zakona, drugih propisa i opštih akata, kada smatra da je to od značaja za ostvarivanje i zaštitu prava građana.
Vlada, odnosno nadležni odbor Skupštine, su obavezni da razmatraju inicijative koje podnosi Zaštitnik građana.
Zaštitnik građana je ovlašćen da u postupku pripreme propisa daje mišljenje Vladi i Skupštini na predloge zakona i drugih propisa, ako se njima uređuju pitanja koja su od značaja za zaštitu prava građana.
Zaštitnik građana je ovlašćen da pokrene postupak pred Ustavnim sudom za ocenu ustavnosti i zakonitosti zakona, drugih propisa i opštih akata.
Zaštitnik građana je ovlašćen da javno preporuči razrešenje funkcionera koji je odgovoran za povredu prava građana, odnosno da inicira pokretanje disciplinskog postupka protiv zaposlenog u organu uprave koji je neposredno odgovoran za učinjenu povredu i to ako iz ponovljenog ponašanja funkcionera ili zaposlenog proizilazi namera da odbijaju saradnju sa Zaštitnikom građana ili ako se utvrdi da je učinjenom povredom građaninu pričinjena materijalna ili druga šteta većih razmera.
Ako nađe da u radnjama funkcionera ili zaposlenog u organu uprave ima elemenata krivičnog ili drugog kažnjivog dela, Zaštitnik građana je ovlašćen da nadležnom organu podnese zahtev, odnosno prijavu za pokretanje krivičnog, prekršajnog ili drugog odgovarajućeg postupka.
Organi uprave imaju obavezu da sarađuju sa Zaštitnikom građana i da mu omoguće pristup prostorijama i stave na raspolaganje sve podatke kojima raspolažu, a koji su od značaja za postupak koji vodi odnosno za ostvarenje cilja njegovog preventivnog delovanja, bez obzira na stepen njihove tajnosti, osim kada je to u suprotnosti sa zakonom.
Zaštitnik građana ima pravo da obavi razgovor sa svakim zaposlenim u organu uprave kada je to od značaja za postupak koji vodi.
Zaštitnik građana, odnosno zamenik Zaštitnika građana je dužan da i nakon prestanka funkcije čuva kao tajnu podatke do kojih dođe u vršenju svoje funkcije.
Obaveza čuvanja tajne odnosi se i na zaposlene u stručnoj službi Zaštitnika građana.
Zaštitnik građana ima pravo nesmetanog pristupa zavodima za izvršenje sankcija i drugim mestima na kojima se nalaze lica koja su lišena slobode, kao i pravo da sa tim licima razgovara nasamo.
Predsednik Republike, predsednik i članovi Vlade, predsednik Skupštine, predsednik Ustavnog suda i funkcioneri u organima uprave dužni su da prime Zaštitnika građana na njegov zahtev najkasnije u roku od 15 dana.
Izvor: Izvodi iz zakona su preuzeti iz programa „Propis Soft“ – Redakcija Profi Sistem Com.
Izvor: Sajt Zaštitnika građana Republike Srbije (www.ombudsman.rs).