U „Sl. glasniku RS“, br. 59/2021 od 11. juna 2021. god. objavljeno je Stručno uputstvo za sprovođenje upisa u prvu godinu studijskih programa osnovnih i integrisanih studija na visokoškolskim ustanovama čiji je osnivač Republika Srbija za školsku 2021/2022. godinu (u daljem tekstu: Uputstvo)
Uputstvom bliže su uređeni način i postupak sprovođenje upisa u prvu godinu studijskih programa osnovnih i integrisanih studija na visokoškolskim ustanovama čiji je osnivač Republika Srbija za školsku 2021/2022. godinu.
U cilju osiguranja regularnosti i kvalitetnog sprovođenja upisa, Uputstvom se bliže uređuje upis:
– lica sa invaliditetom,
– pripadnika romske nacionalne manjine,
– državljana Republike Srbije koji su školskoj 2020/2021. godini srednju školu završili u inostranstvu,
– pripadnika srpske nacionalne manjine iz susednih zemalja,
– lica koja nemaju javnu ispravu o stečenom srednjem obrazovanju,
– stranih državljana,
– stranih državljana u statusu migranata/tražilaca azila.
Visokoškolske ustanove mogu upisati studente u statusu studenta čije se studije finansiraju iz budžeta najviše do broja utvrđenog odlukom Vlade o broju studenata za upis u prvu godinu studijskih programa osnovnih strukovnih, akademskih i integrisanih studija koji se finansiraju iz budžeta Republike Srbije za visokoškolske ustanove čiji je osnivač Republika Srbija u školskoj 2021/2022. godini.
U okviru nepopunjenog broja studenata čije se studije finansiraju iz budžeta za određeni studijski program, utvrđenog odlukom Vlade, visokoškolska ustanova na taj studijski program može upisati studente koji su se kvalifikovali za upis na studije u statusu studenta koji sam finansira studije.
Na istom stepenu studija student može biti upisan u prvu godinu studija u statusu studenta čije se studije finansiraju iz budžeta samo jedanput.
Ukupan broj studenata upisanih na studijski program, koji uključuje: broj osnovnih budžetskih mesta, broj budžetskih mesta definisan afirmativnim merama, broj budžetskih mesta opredeljen za državljane Republike Srbije koji su u školskoj 2020/2021. godini stekli stranu srednjoškolsku ispravu, u skladu sa odlukom Vlade i broj upisanih studenata koji sami finansiraju studije, ne može biti veći od broja studenata utvrđenog dozvolom za rad visokoškolske ustanove.
Visokoškolska ustanova je dužna da prilikom organizovanja i sprovođenja prijemnog ispita i upisa studenata obezbedi poštovanje obaveznih mera zaštite i socijalnog distanciranja koje su uvedene zbog pandemije virusa COVID-19.
Upis lica sa invaliditetom i pripadnika romske nacionalne manjine
Upis koji se vrši primenom afirmativnih mera, za lica sa invaliditetom i za lica koji su pripadnici romske nacionalne manjine, sprovodi se u skladu sa Programom afirmativne mere upisa lica sa invaliditetom, Smernicama za prilagođavanje prijemnog ispita osobama sa invaliditetom koje žele da se upišu na studije primenom afirmativne mere za lica sa invaliditetom, odnosno u skladu sa Programom upisa studenata pripadnika romske nacionalne manjine.
Studenti upisani primenom afirmativne mere ostvaruju pravo na ishranu i smeštaj u skladu sa Zakonom o učeničkom i studentskom standardu („Službeni glasnik RS”, br. 18/10, 55/13, 27/18 – dr. zakon i 10/19) i Konkursom za prijem studenata visokoškolskih ustanova u Republici Srbiji u ustanove za smeštaj i ishranu studenata, za školsku 2021/2022. godinu.
Upis državljana Republike Srbije koji su u školskoj 2020/2021. godini stekli stranu srednjoškolsku ispravu
Državljanin Republike Srbije koji je u školskoj 2020/2021. godini srednju školu završio u inostranstvu, odnosno koji je stranu srednjoškolsku ispravu stekao završavanjem akreditovanog programa u srednjoj školi u Republici Srbiji, imalac je strane srednjoškolske isprave koja podleže postupku priznavanja strane školske isprave (u daljem tekstu: imalac strane srednjoškolske isprave).
Imalac strane srednjoškolske isprave može ostvariti pravo upisa u prvu godinu studija u okviru budžetske kvote utvrđene odlukom Vlade za državljane Republike Srbije koji su u školskoj 2020/2021. godini stekli stranu srednjoškolsku ispravu, u drugom upisnom roku.
Imalac strane srednjoškolske isprave može biti upisan na studije u statusu studenta čije se studije finansiraju iz budžeta ako se kvalifikuje do broja studenata čije se studije finansiraju iz budžeta utvrđenog odlukom Vlade za tu kategoriju kandidata.
Sa potvrdom Agencije za kvalifikacije (u daljem tekstu: Agencija) da je u toku postupak priznavanja strane srednjoškolske isprave, ili dokazom da je predat zahtev za priznavanje, imalac strane srednjoškolske isprave može se prijaviti za upis u prvu godinu studija i u prvom upisnom roku.
Imalac strane srednjoškolske isprave koji stiče diplomu polaganjem IB mature, u prvom upisnom roku visokoškolskoj ustanovi dostavlja potvrdu srednje škole da je položio sve ispite predviđene programom za sticanje međunarodno priznate mature (International Baccaleurate Diploma Programme).
Imaoca strane srednjoškolske isprave koji u prvom upisnom roku ostvari pravo upisa na studije u okviru odlukom Vlade utvrđenog broja osnovnih budžetskih mesta, odnosno u okviru utvrđenog broja samofinansirajućih mesta, visokoškolska ustanova može uslovno upisati u prvu godinu studija, uz obavezu dostavljanja rešenje Agencije o priznavanju srednjoškolske isprave do početka nastave.
Upis pripadnika srpske nacionalne manjine iz susednih zemalja
Pripadnik srpske nacionalne manjine iz susedne zemlje u školskoj 2021/2022. godini može se upisati prvu godinu studija pod istim uslovima kao državljanin Republike Srbije, uključujući i pravo na upis na studije u statusu studenta koji se finansira iz budžeta.
Susedne zemlje u smislu ovog uputstva su: Republika Mađarska, Republika Rumunija, Narodna Republika Bugarska, Republika Severna Makedonija, Republika Albanija, Bosna i Hercegovina, Republika Slovenija, Republika Hrvatska i Crna Gora.
Prilikom podnošenja prijave i propisane dokumentacije za upis na studije, kandidat visokoškolskoj ustanovi podnosi i izjavu u pisanoj formi da je pripadnik srpske nacionalne manjine. Visokoškolska ustanova objavljuje model izjave na svojoj internet stranici.
Upis lica koja nemaju javnu ispravu o stečenom srednjem obrazovanju
Lice koje nema javnu ispravu o stečenom srednjem obrazovanju zato što je evidencija, odnosno arhivska građa o tome uništena ili nestala, umesto te javne isprave podnosi rešenje o utvrđivanju stečenog srednjeg obrazovanja koje donosi osnovni sud u vanparničnom postupku, u skladu sa članom 84. Zakona o srednjem obrazovanju i vaspitanju („Službeni glasnik RS”, br. 55/13, 101/17, 27/18 – dr. zakon i 6/20).
Upis stranih državljana
Strani državljani upisuju se u prvu godinu studija pod istim uslovima kao i državljani Republike Srbije u pogledu prethodnog obrazovanja, na način uređen Zakonom o visokom obrazovanju („Službeni glasnik RS”, br. 88/17, 27/18 – dr. zakon, 73/18, 67/19, 6/20 – dr. zakoni i 11/21 – autentično tumačenje) i opštim aktom samostalne visokoškolske ustanove.
Upis stranih državljana u statusu migranata/tražilaca azila
Strani državljani u statusu migranata/tražilaca azila upisuju se u prvu godinu studija pod istim uslovima kao i državljani Republike Srbije.
Prijavljivanje i upis kandidata
Prijavljivanje i upis kandidata u prvu godinu studija odvija se prema uslovima konkursa za upis studenata u prvu godinu osnovnih i integrisanih studija na visokoškolskim ustanovama čiji je osnivač Republika za školsku 2021/2022. godinu, prema dinamici i rokovima utvrđenim konkursom koji visokoškolska ustanova objavljuje na svojoj internet stranici.
Visokoškolskim ustanovama se preporučuje da kandidati koji su kao učenici trećeg ili četvrtog razreda srednje škole osvojili prvu, drugu ili treću nagradu na državnom takmičenju u čijoj organizaciji učestvuje Ministarstvo ili na međunarodnom takmičenju ne polažu prijemni ispit iz odgovarajućeg predmeta, a u skladu sa opštim aktom visokoškolske ustanove.
Odluka o eventualnom oslobađanju ili umanjenju školarine za studenta koji se upiše u prvu godinu studija u statusu studenta koji sam finansira studije donosi visokoškolska ustanova.
Radi efikasnog i pravovremenog sprovođenja upisa i obaveštavanja javnosti u sredstvima javnog informisanja o toku upisa potrebno je ostvariti saradnju sa Ministarstvom.
Visokoškolske ustanove će u roku od 24 časa nakon završetka prijavljivanja, odnosno upisa u svakom upisnom roku, dostaviti Ministarstvu podatke od značaja za upis studenata u školsku 2021/2022. godinu (broj budžetskih studenata koji se upisuju u školsku 2021/2022. godinu utvrđen odlukom Vlade, broj upisanih budžetskih studenata u prvom upisnom roku, broj upisanih budžetskih studenata u drugom upisnom roku, planirani broj samofinansirajućih studenata za upis u školsku 2021/2022. godinu, broj upisanih samofinansirajućih studenata u prvom upisnom roku, broj upisanih samofinansirajućih studenata u drugom upisnom roku) unošenjem tih podataka u FINVO bazu.
Podatke koji se unose u FINVO bazu univerzitet će za fakultete u svom sastavu, odnosno druga samostalna visokoškolska ustanova, dostaviti Ministarstvu i u papirnom obliku, u roku od deset dana od dana završetka upisnog roka.
Podsećamo, u skladu sa čl. 100. Zakona o visokom obrazovanju („Sl. glasnik RS“, br. 88/2017, 27/2018-dr.zakon, 73/2018, 67/2019, 6/2020-dr.zakoni i 11/2021-aut.tumačenje)
„Visokoškolska ustanova, u skladu sa zakonom, upisuje kandidate uz priznavanje opšte, odnosno stručne mature za upis na akademske, odnosno strukovne studije, odnosno umetničke mature za upis na studijske programe u oblasti umetnosti.
Visokoškolska ustanova utvrđuje kriterijume na osnovu kojih se obavlja klasifikacija i izbor kandidata za upis na studije.
Visokoškolska ustanova sačinjava rang listu prijavljenih kandidata za upis na studije prvog stepena na osnovu opšteg uspeha postignutog u srednjem obrazovanju u četvorogodišnjem trajanju, uspeha na maturi, rezultata ispita za proveru znanja, odnosno sklonosti i sposobnosti i po potrebi na osnovu uspeha na nacionalnim i internacionalnim takmičenjima, u skladu sa opštim aktom visokoškolske ustanove.
Visokoškolska ustanova upisuje pod uslovima iz st. 1-3. ovog člana i kandidate koji su završili međunarodno priznatu maturu (International Baccalaurate Diploma Programme i dr.).
Pravo upisa na studije prvog stepena stiče kandidat koji je na rang listi iz stava 3. ovog člana rangiran u okviru broja studenata iz člana 99. ovog zakona.
Student studija prvog stepena druge samostalne visokoškolske ustanove, lice koje ima stečeno visoko obrazovanje na studijama prvog stepena i lice kome je prestao status studenta u skladu sa ovim zakonom, može se upisati na studije prvog stepena, pod uslovima i na način propisan opštim aktom samostalne visokoškolske ustanove.
Pravo iz stava 6. ovog člana ostvaruje se na lični zahtev.
Na studije drugog i trećeg stepena kandidat se upisuje pod uslovima, na način i po postupku utvrđenom opštim aktom i konkursom samostalne visokoškolske ustanove.
Stručno uputstvo o upisu kandidata na visokoškolske ustanove, upisu po afirmativnim merama i drugim pitanjima od značaja za upis na visokoškolsku ustanovu čiji je osnivač Republika, donosi ministar.“
Ovo stručno uputstvo stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije’’, odnosno 12. juna 2021. god.
Izvor: Izvod iz propisa preuzet iz pravne baze „Propis Soft“, redakcija Profi Sistem Com