Prema navodima Saveza samostalnih sindikata Srbije, objavljenim na sajtu ovog sindikata, minimalna potrošačka korpa, prema vrsti proizvoda i usluga koji je čine i prema njihovim količinama, ne odražava realne potrebe zaposlenog i njegove porodice.
Minimalna potrošačka korpa, za tročlano domaćinstvo, na mesečnom nivou, pored ostalog sadrži: 200 grama slanog trajnog peciva, ½ kg kukurznog brašna, 700 grama graška, 200 gr limuna, 1 kg pomorandži, 1 kg banana, 300 grama suvih svinjskih rebara, 300 grama suve svinjske slanine, 200 gr čajne kobasice, ½ kg morske ribe, 125 gr sardine u ulju, 200 gr mlečne čokolade, 100 gr bombona, 1 litar kašastog soka, itd.
Trenutno važeća minimalna zarada, u iznosu od 32.004 dinara, pokriva svega 81,5% minimalne potrošačke korpe.
Savez samostalnih sindikata Srbije zalaže se da minimalna zarada u 2022. godini bude barem izjednačena sa visinom minimalne potrošačke korpe, odnosno da iznosi 39.279 dinara, prema visini majske minimalne potrošačke korpe iz ove godine.
Realno je očekivati da će visina minimalne potrošačke korpe u 2022. godini biti veća od sadašnjeg iznosa, imajući u vidu tendenciju rasta cena hrane, električne energije, komunalnih usluga i drugih proizvoda i usluga.
Minimalna zarada i minimalna cena rada propisane su odredbama čl.111-113. Zakona o radu (“Sl. glasnik RS”, br. 24/2005, 61/2005, 54/2009, 32/2013, 75/2014, 13/2017 – odluka US, 113/2017 i 95/2018 – autentično tumačenje):
Zaposleni ima pravo na minimalnu zaradu za standardni učinak i vreme provedeno na radu.
Minimalna zarada određuje se na osnovu minimalne cene rada utvrđene u skladu sa ovim zakonom, vremena provedenog na radu i poreza i doprinosa koji se plaćaju iz zarade.
Opštim aktom, odnosno ugovorom o radu utvrđuju se razlozi za donošenje odluke o uvođenju minimalne zarade.
Po isteku roka od šest meseci od donošenja odluke o uvođenju minimalne zarade poslodavac je dužan da obavesti reprezentativni sindikat o razlozima za nastavak isplate minimalne zarade.
Poslodavac je dužan da minimalnu zaradu isplati zaposlenom u visini koja se određuje na osnovu odluke o minimalnoj ceni rada koja važi za mesec u kojem se vrši isplata.
Zaposleni koji prima minimalnu zaradu, ima pravo na uvećanu zaradu iz člana 108. ovog zakona, na naknadu troškova i druga primanja koja se smatraju zaradom u skladu sa zakonom.
Osnovica za obračun uvećane zarade iz stava 6. ovog člana je minimalna zarada zaposlenog.
Minimalna cena rada utvrđuje se odlukom socijalno-ekonomskog saveta osnovanog za teritoriju Republike Srbije (u daljem tekstu: Socijalno-ekonomski savet).
Ako Socijalno-ekonomski savet ne donese odluku u roku od 15 dana od dana početka pregovora, odluku o visini minimalne cene rada donosi Vlada Republike Srbije (u daljem tekstu: Vlada) u narednom roku od 15 dana.
Pri utvrđivanju minimalne cene rada polazi se naročito od: egzistencijalnih i socijalnih potreba zaposlenog i njegove porodice izraženih kroz vrednost minimalne potrošačke korpe, kretanja stope zaposlenosti na tržištu rada, stope rasta bruto domaćeg proizvoda, kretanja potrošačkih cena, kretanja produktivnosti i kretanja prosečne zarade u Republici.
Odluka o utvrđivanju minimalne cene rada sadrži obrazloženje koje odražava sve elemente iz stava 3. ovog člana.
Ako dođe do značajne promene nekog od elemenata iz stava 3. ovog člana, Socijalno-ekonomski savet je obavezan da razmotri obrazloženu inicijativu jednog od učesnika Socijalno-ekonomskog saveta za otpočinjanje pregovora za utvrđivanje nove minimalne cene rada.
Minimalna cena rada utvrđuje se po radnom času bez poreza i doprinosa, za kalendarsku godinu, najkasnije do 15. septembra tekuće godine, a primenjuje se od 1. januara naredne godine.
Minimalna cena rada ne može se utvrditi u nižem iznosu od minimalne cene rada utvrđene za prethodnu godinu.
Odluka o visini minimalne cene rada iz člana 112. ovog zakona objavljuje se u “Službenom glasniku Republike Srbije”.
Izvor: Izvod iz propisa preuzet iz programa “Propis Soft“, Redakcija Profi Sistem Com.
Izvor: Sajt Saveza samostalnih sindikata Srbije (www.sindikat.rs).