Zaštitnik građana smatra da prilikom izrade i usvajanja urbanističkih planova, nadležni organi lokalne samouprave moraju imati u vidu situaciju na terenu, odnosno objekte koji su izgrađeni ili u izgradnji u skladu sa pravnim propisima, i prilagođavati joj se. Stav da građani u postupku izrade planskih dokumenata imaju pravo da stavljanjem primedbi na njihove nacrte ukažu na eventualne pogreške predstavlja prebacivanje odgovornosti za propuste upravnih organa na građane, što nije u duhu niti u skladu sa načelima dobre uprave. Stoga, sve dok pritužilac ima svu potrebnu dokumentaciju za postojanje i korišćenje ulazno-izlazne kapije u njegovo stovarište, ne može mu se uskratiti pravo da se istom i koristi.
Iz navedenih razloga, Zaštitnik građana je mišljenja da JP „Direkcija za izgradnju grada Niša“ i drugi organi lokalne samouprave moraju odmah preduzeti sve mere kako bi parking stubovi postavljeni ispred pritužiočeve ulazno-izlazne kapije bili uklonjeni i pritužiocu bilo omogućeno da svoju kapiju nesmetano koristi za prolaz vozila i zaposlenih. Navedeni organi treba da razmotre druge načine da se elementi saobraćajnog priključka prilagode novonastalim saobraćajnim zahtevima i to na način koji će omogućiti nesmetan pristup ulazno-izlaznoj kapiji na pritužiočevu parcelu, navedeno je u Mišljenju Zaštitnika građana.
Pozivajući se na pravne osnove svog mišljenja, Zaštitnik građana je u obrazloženju naveo:
Prema članu 25. Zakona o planiranju i izgradnji (“Sl. glasnik RS”, br. 72/2009, 81/2009-ispr., 64/2010-OUS 24/2011, 121/2012, 42/2013-OUS, 50/2013-OUS, 98/2013-OUS, 132/2014, 145/2014, 83/2018, 31/2019, 37/2019-dr.zakon, 9/2020 i 52/2021 9, plan generalne regulacije se obavezno donosi za naseljeno mesto koje je sedište jedinice lokalne samouprave, a može se doneti i za druga naseljena mesta na teritoriji opštine, odnosno grada, odnosno grada Beograda, kada je to predviđeno prostornim planom jedinice lokalne samouprave. Za jedinice lokalne samouprave za koje se po ovom zakonu donosi generalni urbanistički plan, planovi generalne regulacije se obavezno donose za celo građevinsko područje naseljenog mesta, po delovima naseljenog mesta. Plan generalne regulacije je osnovni plan regulacije koji se direktno sprovodi primenom pravila uređenja i građenja na celom obuhvatu planskog dokumenta.
Član 26. Zakona o planiranju i izgradnji propisuje da plan generalne regulacije sadrži: 1) granice plana i obuhvat građevinskog područja; 2) podelu prostora na posebne celine i zone; 3) pretežnu namenu zemljišta po zonama i celinama; 4) regulacione i građevinske linije; 5) potrebne nivelacione kote raskrsnica ulica i površina javne namene; 5a) popis parcela i opis lokacija za javne površine, sadržaje i objekte;6) koridore i kapacitete za saobraćajnu, energetsku, komunalnu i drugu infrastrukturu; 7) mere zaštite kulturno-istorijskih spomenika i zaštićenih prirodnih celina; 8) zone za koje se donosi plan detaljne regulacije sa propisanom zabranom izgradnje do njegovog donošenja; 9) lokacije za koje se obavezno izrađuje urbanistički projekat, odnosno raspisuje konkurs; 10) pravila uređenja i pravila građenja za celokupni obuhvat planskog dokumenta; 11) druge elemente značajne za sprovođenje plana.
Članom 35. Zakona o planiranju i izgradnji propisano je da Urbanistički plan donosi skupština jedinice lokalne samouprave.
Shodno članu 9. Zakona o putevima („Sl. glasnik RS“, br. 41/2018 i 95/2018-dr.zakon), upravljanje javnim putevima obuhvata: 1) planiranje, projektovanje, izgradnju, rekonstrukciju, održavanje i zaštitu javnog puta; 2) vršenje investitorske funkcije na projektovanju, izgradnji, održavanju i rekonstrukciji javnog puta; 3) organizovanje i obavljanje stručnih poslova na projektovanju, izgradnji, rekonstrukciji, održavanju i zaštiti javnog puta; 4) ustupanje radova na projektovanju, izgradnji, održavanju, rekonstrukciji i stručnom nadzoru javnog puta; 5) organizovanje stručnog nadzora nad izgradnjom, rekonstrukcijom, održavanjem i zaštitom javnog puta; 6) organizovanje naplate i kontrolu naplate naknada za upotrebu javnog puta, vršenje javnih ovlašćenja; 7) praćenje stanja putne mreže; 8) zaštitu javnog puta; 9) označavanje javnog puta i vođenje evidencije o javnim putevima i o saobraćajno-tehničkim podacima za te puteve; 10) upravljanje saobraćajem i organizovanje i obavljanje brojanja vozila na javnom putu.
Prema članu 13. Zakona o putevima, upravljač javnog puta dužan je da obezbedi trajno, neprekidno i kvalitetno održavanje i zaštitu puta, u cilju nesmetanog i bezbednog odvijanja saobraćaja uključujući i organizaciju naplate putarine. Pri obavljanju delatnosti upravljanja putem, upravljač javnog puta dužan je da održavanje i zaštitu puta sprovodi u skladu sa propisima donetim na osnovu ovog zakona, kao i da se stara o zaštiti životne sredine. Upravljač javnog puta odgovara za štetu koja nastane korisnicima puta zbog propuštanja blagovremenog obavljanja radova na održavanju puta propisanih ovim zakonom, odnosno zbog izvođenja tih radova suprotno propisanim tehničkim uslovima i načinu njihovog izvođenja.
Član 41. stav 1 Zakona o putevima predviđa da se saobraćajni priključak na javni put gradi u skladu sa zakonom kojim se uređuje planiranje i izgradnja i na osnovu izdatih uslova i rešenja iz člana 17. stav 1. tačka 1) ovog zakona.
Članom 42. Zakona o putevima propisano je da, ukoliko se u zoni izgrađenog saobraćajnog priključka na državni put ili opštinski put, za čiju izgradnju je pribavljeno rešenje o ispunjenosti uslova upravljača puta, promene saobraćajni zahtevi (opterećenje, struktura, vrsta i režim toka) vrši se rekonstrukcija saobraćajnog priključka tako da se elementi saobraćajnog priključka prilagode novonastalim saobraćajnim zahtevima.
Izvor: Izvodi iz propisa preuzeti su iz programa „Propis Soft“, Redakcija Profi Sistem Com-a.
Izvor: Sajt Zaštitinika građana Republike Srbije (www.ombudsman.rs).