Na predlog Ministarstva za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Odbor za privredu i finansije doneo je zaključak o sprovođenju Javne rasprave o Nacrtu zakona o radnoj praksi.
Javna rasprava o Nacrtu zakona o radnoj praksi sprovodiće se u periodu od 17.08.2023. godine do 18.09.2023. godine za predstavnike državnih organa, javnih službi, privredne subjekte, sindikate, udruženja poslodavaca, privredne komore, stručnu javnost, predstavnike nevladinog sektora i druge zainteresovane učesnike.
U toku perioda trajanja Javne rasprave predloge, sugestije, inicijative i komentare moguće je dostaviti na imejl adresu: javna.rasprava@minrzs.gov.rs, pisanim putem na adresu: Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja, ul. Nemanjina 22-26, 11000 Beograd, sa naznakom: „Za Javnu raspravu o Nacrtu zakona o radnoj praksi“, zaključno sa 18.09.2023.godine, kao i putem portala ekonsultacije.gov.rs
Nacrt zakona sa pratećom dokumentacijom možete pronaći na sajtu Ministarstva za rad, zaopošljavanje, boračka i socijalna pitanja (www.minrzs.gov.rs).
U skladu sa tekstom Nacrta zakona o radnoj praksi ovim zakonom uređuju se način sticanja praktičnih znanja i veština kroz radnu praksu, uslovi za organizovanje i trajanje radne prakse, kao i prava, obaveze i odgovornosti poslodavca i praktikanta.
Radnom praksom, u smislu ovog zakona, smatraju se aktivnosti koje praktikant obavlja kod poslodavca uz podršku i nadzor mentora, a koje su usmerene na sticanje praktičnih znanja i veština za rad u određenom zanimanju u cilju unapređenja zapošljivosti, odnosno stvaranja mogućnosti za zapošljavanje i samozapošljavanje.
Radna praksa ne može da se obavlja na poslovima za koje je, u skladu sa propisima u oblasti rada, predviđeno obavljanje pripravničkog staža, odnosno polaganje stručnog ispita radi sticanja radnog iskustva u odgovarajućoj struci.
Radnom praksom se ne smatra:
1) praktična nastava i profesionalna praksa koja se ostvaruje kod poslodavca ili kombinovano delom u srednjoj školi, a delom kod poslodavca, saglasno planu i programu nastave i učenja, u skladu sa zakonom kojim se uređuju srednje obrazovanje i vaspitanje;
2) učenje kroz rad kod poslodavca, koje je deo srednjeg stručnog obrazovanja i vaspitanja, u smislu odredaba zakona kojim se uređuje dualno obrazovanje;
3) studentska praksa koju visokoškolska ustanova organizuje u okviru osnovnih master studija, kao deo određenog studijskog programa, u skladu sa zakonom kojim se uređuje visoko obrazovanje;
4) učenje kroz rad kod poslodavca, koje je deo modela realizacije nastave na studijskim programima u visokom obrazovanju, u smislu odredaba zakona kojim se uređuje dualni model studija u visokom obrazovanju;
5) praktična nastava i praktičan rad kod poslodavca koje realizuju javno priznat organizatori aktivnosti obrazovanja odraslih, u skladu sa zakonom kojim se uređuje nacionalni okvir kvalifikacija Republike Srbije;
6) pripravnički staž, koji je zakonom, odnosno pravilnikom o organizaciji i sistematizaciji poslova utvrđen kao uslov za rad na određenom poslu ili zapolaganje stručnog ispita, a koji se obavlja za zanimanje u okviru stečene vrste i nivoa kvalifikacije, zasnivanjem radnog odnosa ili zaključivanjem ugovora o stručnom osposobljavanju odnosno drugog ugovora, u skladu sa zakonom;
7) volontiranje, u skladu sa zakonom kojim se uređuje volontiranje;
8) angažovanje stipendista mladih istraživača i studenata doktorskih akademskih studija uključenih u naučno-istraživački rad naučno-istraživačkih organizacija po osnovu godišnjeg konkursa za dodelu stipendije iz sredstava nauke, zasnovanog na propisima iz oblasti nauke.
Praktikant, u smislu ovog zakona, jeste lice koje u momentu zaključenja ugovora o radnoj praksi ima najmanje 15 a najviše 30 godina života i koje je steklo najmanje osnovno obrazovanje, a nije steklo radno iskustvo u zanimanju za koje obavlja radnu praksu kod poslodavca, nezavisno od toga da li je prijavljeno na evidenciju nezaposlenih u skladu sa zakonom.
Lice starije od 30 godina može biti angažovano kao praktikant pod istim uslovima ako u periodu od 12 meseci pre zaključenja ugovora o radnoj praksi nije bilo radno angažovano u smislu propisa kojim se uređuje rad, a bilo je prijavljeno kod republičke organizacije nadležne za poslove zapošljavanja kao nezaposleno lice.
Republička organizacija nadležna za poslove zapošljavanja izdaje potvrdu o ovim činjenicama.
Lice mlađe od 18 godina može da bude angažovano kao praktikant uz prethodnu saglasnost roditelja ili drugog zakonskog zastupnika, pod uslovom da obavljanje radne prakse ne ugrožava njegovo zdravlje, moral i redovno obrazovanje, odnosno ako takav rad nije zabranjen zakonom i propisima kojima se uređuje oblast utvrđivanja opasnog rada za decu.
Na praktikanta stranog državljanina i lica bez državljanstva koji obavlja radnu praksu kod poslodavca u skladu sa ovim zakonom, shodno se primenjuju odredbe zakona kojim se uređuje zapošljavanje stranaca, odnosno izdavanje dozvole za osposobljavanje i usavršavanje.
Poslodavac, u smislu ovog zakona, je pravno lice, preduzetnik i predstavništvo ili ogranak stranog pravnog lica, registrovano na teritoriji Republike Srbije kod kog se obavlja radna praksa.
Radna praksa u smislu ovog zakona, može da se obavlja u državnim organima, organima autonomne pokrajine i jedinice lokalne samouprave, ako je to posebnim zakonom propisano.
Ranije je bilo predloga da se izvrši dopuna postojaćeg čl. 201. Zakona o radu (“Sl. glasnik RS” broj 24/2005, 61/2005, 54/2009, 32/2013, 75/2014, 13/2017-OUS, 113/2017 i 95/2018-aut.tumačenje). Podsećamo, ovim članom je propisano sledeće:
„Ugovor o stručnom osposobljavanju može da se zaključi, radi obavljanja pripravničkog staža, odnosno polaganja stručnog ispita, kad je to zakonom, odnosno pravilnikom predviđeno kao poseban uslov za samostalan rad u struci.
Ugovor o stručnom usavršavanju može da se zaključi, radi stručnog usavršavanja i sticanja posebnih znanja i sposobnosti za rad u struci, odnosno obavljanja specijalizacije, za vreme utvrđeno programom usavršavanja, odnosno specijalizacije, u skladu sa posebnim propisom.
Poslodavac može licu na stručnom osposobljavanju ili usavršavanju da obezbedi novčanu naknadu i druga prava, u skladu sa zakonom, opštim aktom ili ugovorom o stručnom osposobljavanju i usavršavanju.
Novčana naknada iz stava 3. ovog člana ne smatra se zaradom u smislu ovog zakona.
Ugovor iz st. 1. i 2. ovog člana zaključuje se u pisanom obliku.“
Izvor: sajt Ministarstva za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja
Izvor: Izvodi iz propisa preuzeti su iz programa „Propis Soft“, Redakcija Profi Sistem Com-a.