Dana, 13. 1. 2020. godine u Ministarstvu prosvete nauke i tehnološkog razvoja nastavljeni su započeti pregovori uz vezi sa zaključivanjem Izmena i dopuna posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u ustanovama predškolskog vaspitanja i obrazovanja čiji je osnivač Republika Srbija, autonomna pokrajina i jedinica lokalne samouprave. Na sastanku su prisustvovali predstavnici ministarstava, ovlašćenih da pregovaraju za zaključivanje PKU, kao i predstavnici reprezentativnih sindikata. U ime Sindikata obrazovanja Srbije, sastanku su prisustvovali članovi Republičkog odbora.
Na navedenom sastanku, pregovaralo se oko sadržine pojedinih članova, kao što su članovi 12. i 15. Pku-a, zatim je ostalo da se u odredbi člana 27. koja uređuje pravo na godišnji odmor usklade stavovi oko osnova – doprinosa na radu. Takođe je do narednog sastanka potrebno da se izvrši korigovanje članova 29. i 30. koji uređuje prava na plaćeno i neplaćeno odsustvo.
Naime, PKU za zaposlene u ustanovama predškolskog vaspitanja i obrazovanja čiji je osnivač Republika Srbija, autonomna pokrajina i jedinica lokalne samouprave se primenjuje od 13. maja 2017. god. i važi tri godine. Navedeni članovi 12. i 15. oko čije sadržine se pregovaralo, regulišu radni odnos:
Čl. 12. Uslovi za zasnivanje radnog odnosa:
Radni odnos u ustanovi zasniva se ugovorom o radu sa licem koje, pored zakonom utvrđenih uslova, ispunjava i posebne uslove utvrđene aktom o organizaciji i sistematizaciji poslova.
Pre raspisivanja konkursa za prijem u radni odnos, poslodavac je u obavezi da pribavi saglasnost, u skladu sa propisima kojim se uređuje postupak dobijanja saglasnosti za novo zapošljavanje i mišljenje reprezentativnog sindikata u ustanovi.
Čl. 15. Ugovor o radu:
Radni odnos se zasniva ugovorom o radu u skladu sa zakonom.
Ugovor o radu sadrži sve elemente u skladu sa Zakonom o radu.
Ugovor o radu zaključuju zaposleni i Poslodavac.
Ugovor o radu može biti zaključen na određeno ili na neodređeno vreme, sa punim i nepunim radnim vremenom u skladu sa zakonom.
Ugovor o radu zaključuje se pre stupanja na rad zaposlenog i to u pismenom obliku, najmanje u tri primerka od kojih se jedan obavezno predaje zaposlenom, a dva primerka zadržava poslodavac.
Poslodavac je dužan da zaposlenom dostavi dokaz o prijavi za obavezno socijalno osiguranje.
Predložena je i izmena odredbe o godišnjem odmoru u čl. 27. koji glasi:
Čl. 27.
Zaposleni ima pravo na godišnji odmor, u skladu sa zakonom, Ugovorom, opštim aktom i ugovorom o radu.
Dužina godišnjeg odmora utvrđuje se tako što se zakonski minimum od 20 radnih dana uvećava po osnovu:
1) doprinosa na radu – tri radna dana;
2) uslova rada, u skladu sa opštim aktom poslodavca – do pet radnih dana;
3) radnog iskustva – na svakih pet godina rada u radnom odnosu po jedan radni dan;
4) stručne spreme:
– sa visokim obrazovanjem stečenim na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu – četiri radna dana;
– sa visokim obrazovanjem stečenim na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 180 ESPB bodova, osnovnim strukovnim studijama, odnosno na studijama u trajanju do tri godine – tri radna dana;
– sa srednjim obrazovanjem – dva radna dana;
– sa ostalim nivoima obrazovanja – jedan radni dan;
5) socijalni uslovi:
– invalidu rada i vojnom invalidu – dva radna dana;
– samohranom roditelju sa detetom do 14 godina života – dva radna dana. Samohranim roditeljem, u smislu ovog ugovora, smatra se roditelj koji sam vrši roditeljsko pravo, kada je drugi roditelj nepoznat, ili je umro, ili sam vrši roditeljsko pravo na osnovu odluke suda ili kada samo on živi sa detetom, a sud još nije doneo odluku o vršenju roditeljskog prava.
Roditelj će se smatrati samohranim i u slučaju kada je drugi roditelj potpuno ili trajno nesposoban za privređivanje, a nije stekao pravo na penziju ili kada se drugi roditelj nalazi na izdržavanju kazne duže od šest meseci.
Ne smatra se, u smislu ovog ugovora, samohranim roditelj koji po prestanku ranije bračne, odnosno vanbračne zajednice, zasnuje novu bračnu, odnosno vanbračnu zajednicu
– roditelju sa troje dece do 16 godina života – tri radna dana.
Doprinos na radu utvrđuje se u skladu sa opštim aktom Poslodavca.
Godišnji odmor po svim gore utvrđenim kriterijumima ne može trajati duže od 30 radnih dana.
Potrebno je i korigovanje čl. 29. i 30. koji regulišu plaćeno i neplaćeno odsustvo:
5. Odsustvo uz naknadu plate (plaćeno odsustvo)
Čl. 29.
Zaposleni ima pravo u toku kalendarske godine na odsustvo sa rada uz naknadu plate u ukupnom trajanju do sedam radnih dana u toku kalendarske godine, u sledećim slučajevima:
1) sklapanje braka – sedam radnih dana;
2) sklapanje braka deteta – tri radna dana;
3) porođaj člana uže porodice – jedan radni dan;
4) teže bolesti člana uže porodice – sedam radnih dana;
5) zaštite od otklanjanja štetnih posledica u domaćinstvu prouzrokovanih elementarnom nepogodom – pet radnih dana;
6) selidba domaćinstva na području mesta rada – dva radna dana;
7) selidba domaćinstva van mesta rada – tri radna dana;
8) učestvovanje na sindikalnim susretima i seminarima za obrazovanje sindikalnih aktivista – sedam radnih dana;
9) dva uzastopna dana za svaki slučaj dobrovoljnog davanja krvi računajući i dan davanja krvi;
10) smrti člana uže porodice – pet radnih dana;
11) smrti roditelja bračnog druga – pet radnih dana;
12) polaganja stručnog ispita – pet radnih dana;
13) za rešavanje ličnih potreba – dva radna dana.
Odsustvo u slučaju smrti člana uže porodice i dobrovoljnog davanja krvi ne uračunava se u ukupan broj radnih dana plaćenog odsustva u toku kalendarske godine.
Članovima uže porodice u smislu ovog člana smatraju se: bračni drug, deca, braća i sestre, roditelji, usvojilac, usvojenik i staratelj.
Opštim aktom i ugovorom o radu može se utvrditi pravo na plaćeno odsustvo u dužem trajanju od utvrđenog ovim članom, kao i širi krug lica iz stava 3. ovog člana.
6. Neplaćeno odsustvo
Čl. 30.
Poslodavac može zaposlenom da odobri neplaćeno odsustvo u toku kalendarske godine u sledećim slučajevima:
1) negovanja bolesnog člana uže porodice – do sedam radnih dana;
2) smrti srodnika koji nije član užeg porodičnog domaćinstva – dva radna dana;
3) obavljanja privatnih poslova zaposlenog – dva radna dana;
4) poseta bračnom drugu van mesta stanovanja – do sedam radnih dana;
5) radi školovanja, specijalizacije ili drugog vida stručnog obrazovanja i usavršavanja (master, doktorat) kojem zaposleni pristupa na svoju inicijativu – do 30 radnih dana;
6) lečenja o sopstvenom trošku – do 30 radnih dana;
7) i u drugim slučajevima utvrđenim u kolektivnom ugovoru kod poslodavca i pravilnikom o radu, u skladu sa zahtevom zaposlenog.
Neplaćeno odsustvo se odobrava, na pismeni zahtev zaposlenog, pod uslovom da je zaposleni priložio odgovarajuću dokumentaciju (dokaz o postojanju pravnog osnova za korišćenje neplaćenog odsustva).
Za vreme odsustvovanja sa rada u navedenim slučajevima, zaposlenom miruju prava i obaveze iz radnog odnosa, osim ako zakonom nije drugačije određeno.
Na kraju sastanka je dogovoreno da se nastavi sa pregovorima oko preostalih članova Pku-a i zakazan je novi sastanak dana 24.01.2020.godine.
Izvor: Izvod iz propisa preuzet iz programa „Propis Soft“, Redakcija Profi Sistem Com-a.
Izvor: Sajt Sindikata obrazovanja Srbije (www.sind-obr.org.rs)