AK Beograda je dopisom pozvala sve advokate da se prijave na listu pružalaca besplatne pravne pomoći izrazivši očekivanje “da će samo advokati koje finansiraju nevladine organizacije sredstvima iz donacija imati interes da se prijave na listu kao advokati koji besplatnu pravnu pomoć pružaju navodno “pro bono”, kao i da će njihov rad svakako biti predmet ocene nadležnih organa advokatske komore u svetlu odredbi Kodeksa profesionalne etike advokata koje zabranjuju nelojalnu konkurenciju u okviru advokatske profesije.”
Ovu poruku nevladine organizacije su shvatile kao pretnju advokatima koji rade u nevladinom sektoru pa je četnaest nevladinih organizacija podnelo pritužbu Međunarodnoj asocijaciji advokata, kojom traže od ove asocijacije da “pozove AK Beograda da prekine sa taktikom zastrašivanja advokata koji su uključeni u rad nevladinih organizacija”. U pritužbi se još navodi da “AK Beograda sprovodi postupak brisanja advokata koji su statutarni zastupnici nevladinih organizacija”.
Pritužbu su potpisali: Centar za humanitarno pravo, JUKOM, Fondacija za otvoreno društvo, KRIS – Mreža odbora za ljudska prava u Srbiji, Partneri za demokratke promene Srbija, Građanske inicijative, Praksis, Astra, Autonomni ženski centar, Pištaljka, Da se zna, Beogradski centar za ljudska prava i A11 Inicijativa za ekonomska i socijalna prava.
AK Beograda je obavezna da obezbedi poštovanje normi koje uređuju advokatsku profesiju i niko ne može biti privilegovan kada je reč o poštovanju odredbi koje zabranjuju nelojalnu konkurenciju i odredbi koje zabranjuju poslove koji su nespojivi sa advokaturom, zbog čega su donete odluke u odnosu na sve one koji bavljenje advokaturom nisu usaglasili sa Zakonom i Kodeksom.
Jedini cilj podnete pritužbe je zaštita privilegovanog statusa pojedinih advokata iz nevladinog sektora koji se ne bave advokaturom “stvarno i stalno” već je koriste “kao paravan” za svoje druge aktivnosti, kao i advokata koji posredstvom udruženja građana pribavljaju klijente.
U prilogu se možete upoznati sa dopisom Međunarodna asocijacije advokata koji je dostavljen AK Beograda povodom pritužbe četrnaest nevladinih organizacija i odgovor AK Beograda na ovaj dopis (na engleskom i srpskom jeziku).
Uslovi za pružanje besplatne pravne pomoći propisani su odredbama čl.4. Zakona o besplatnoj pravnoj pomoći (“Sl. glasnik RS”, br. 87/2018).
Prema navedenim odrebama:
Besplatna pravna pomoć može da se pruži državljaninu Republike Srbije, licu bez državljanstva, stranom državljaninu sa stalnim nastanjenjem u Republici Srbiji i drugom licu koje ima pravo na besplatnu pravnu pomoć prema drugom zakonu ili potvrđenom međunarodnom ugovoru, ako:
1) ispunjava uslove da bude korisnik prava na novčanu socijalnu pomoć saglasno zakonu kojim se uređuje socijalna zaštita ili korisnik prava na dečiji dodatak saglasno zakonu kojim se uređuje finansijska podrška porodici sa decom, kao i članovima njegove porodice odnosno zajedničkog domaćinstva, čiji je krug određen ovim zakonima;
2) ne ispunjava uslove da bude korisnik prava na novčanu socijalnu pomoć ili na dečiji dodatak, ali bi zbog plaćanja pravne pomoći iz sopstvenih prihoda u konkretnoj pravnoj stvari ispunilo uslove da postane korisnik prava na novčanu socijalnu pomoć ili na dečiji dodatak.
Članom porodice, odnosno zajedničkog domaćinstva lica iz stava 1. ovog člana ne smatra se lice protiv kojeg tražilac besplatne pravne pomoći pokreće postupak zaštite od nasilja u porodici ili drugi postupak zaštite. Prihodi i imovina lica protiv kojeg se pokreće postupak zaštite ne utiču na pravo tražioca da ostvari pravo na besplatnu pravnu pomoć, ako on ispunjava uslove propisane stavom 1. ovog člana.
Državljaninu Republike Srbije, licu bez državljanstva, stranom državljaninu sa stalnim nastanjenjem u Republici Srbiji i drugom licu koje ima pravo na besplatnu pravnu pomoć prema drugom zakonu ili potvrđenom međunarodnom ugovoru besplatna pravna pomoć može da se pruži i ako je reč o:
1) detetu o čijem se pravu, obavezi ili interesu zasnovanom na zakonu odlučuje u postupku pred sudom, drugim državnim organom odnosno organom javne vlasti;
2) licu prema kome se izvršava mera bezbednosti obaveznog psihijatrijskog lečenja i čuvanja u zdravstvenoj ustanovi ili zaštitna mera obaveznog psihijatrijskog lečenja;
3) licu prema kome se vodi postupak delimičnog ili potpunog lišenja ili vraćanja poslovne sposobnosti;
4) licu koje ostvaruje pravnu zaštitu od nasilja u porodici;
5) licu koje ostvaruje pravnu zaštitu od torture, nečovečnog ili ponižavajućeg postupanja ili kažnjavanja ili trgovine ljudima;
6) licu koje traži azil u Republici Srbiji;
7) izbeglici, licu pod supsidijarnom zaštitom ili interno raseljenom licu;
8) osobi sa invaliditetom;
9) detetu koje je zaštićeno uslugom smeštaja u sistemu socijalne zaštite;
10) deci i mladima kojima je prestala usluga socijalnog smeštaja do navršene 26 godine života;
11) odraslim i starim licima koja su bez sopstvenog pristanka smeštena u ustanovu socijalne zaštite;
12) licu koje ostvaruje pravo na utvrđivanje vremena i mesta rođenja saglasno zakonu kojim se uređuje vanparnični postupak;
13) licu koje je pogođeno postupkom prinudnog iseljenja i preseljenja u skladu sa zakonom kojim se uređuje stanovanje.
Izvor: Izvodi iz zakona su peuzeti iz programa „Propis Soft“ – Redakcija Profi Sistem Com.
Izovor: Sajt Advokatske komore Beograda (akb.org.rs).