U slučaju kada se utvrdi da diploma magistarskih i doktorskih studija nije rezultat samostalnog rada kandidata (plagijat), univerzitet, odnosno akademija strukovnih studija i visoka škola, nadležne su za postupak i za poništavanje diplome o stečenom visokom obrazovanju.
Ove institucije nadležne su i za postupak i za poništavanje diploma o stečenom visokom obrazovanju i drugim slučajevima. Na primer: kada imalac diplome nije ispunio sve ispitne obaveze u skladu sa zakonom i studijskim programom, kada imalac diplome nije prethodno ispunjavao uslove za upis na studije osnovnih, master ili doktorskih studija, ili kada je diplomu potpisalo neovlašćeno lice.
Naime, čl. 127. Zakona o visokom obrazovanju propisano je kad se diplome oglašavaju ništavim:
Diploma, odnosno dodatak diplomi ništavi su i mogu se uvek poništiti:
1) ako su izdati od neovlašćene organizacije;
2) ako su potpisani od neovlašćenog lica;
3) ako imalac diplome nije ispunio sve ispitne obaveze na način i po postupku utvrđenim zakonom i studijskim programom visokoškolske ustanove;
4) ako imalac diplome nije ispunjavao uslove za upis na studije prvog, drugog ili trećeg stepena, odnosno uslove za sticanje odgovarajućeg akademskog ili naučnog naziva.
Samostalna visokoškolska ustanova poništava diplomu, odnosno dodatak diplomi iz razloga utvrđenih u stavu 1. tač. 2)-4) ovog člana.
Samostalna visokoškolska ustanova poništava diplomu o stečenom prvom i drugom stepenu akademskih i strukovnih studija u skladu sa opštim aktom ako utvrdi da završni rad nije rezultat samostalnog rada kandidata.
Samostalna visokoškolska ustanova poništava diplomu o stečenom akademskom nazivu magistra, u skladu sa opštim aktom ako utvrdi da magistarski rad nije rezultat samostalnog rada kandidata.
Samostalna visokoškolska ustanova poništava diplomu o stečenom naučnom nazivu doktora nauka, odnosno doktora umetnosti u skladu sa opštim aktom ako utvrdi da doktorska disertacija, odnosno doktorski umetnički projekat nije originalan naučni, odnosno umetnički rezultat rada kandidata.
Ministar, po službenoj dužnosti, poništava diplomu, odnosno dodatak diplomi iz razloga utvrđenih u stavu 1. tačka 1) ovog člana.
Ako samostalna visokoškolska ustanova ne poništi diplomu iz razloga utvrđenih u stavu 1. tač. 2)-4) ovog člana, ministar joj izdaje upozorenje da to učini u narednom roku od 30 dana.
Ako samostalna visokoškolska ustanova u ostavljenom roku iz stava 7. ovog člana, ne poništi diplomu iz razloga utvrđenih u stavu 1. tač. 2)-4) ovog člana ministar obrazuje komisiju koju čine naučnici, odnosno umetnici i stručnjaci iz odgovarajuće uže naučne, odnosno umetničke oblasti, radi sačinjavanja mišljenja na osnovu kog ministar odlučuje o poništavanju diplome.
Ukoliko komisija iz stava 8. ovog člana utvrdi da je visokoškolska ustanova omogućila upis na studije prvog, drugog ili trećeg stepena imaocu diplome iz stava 1. tačka 4) ovog člana, a to lice je ispunilo sve obaveze u skladu sa studijskim programom, diploma se ne poništava.
Ukoliko visokoškolska ustanova utvrdi da postoje razlozi da se neka diploma poništi, a to ne uradi ministar prosvete, nauke i tehnološkog razvoja prvo izdaje upozorenje i daje joj rok od 30 dana da to učini.
Ukoliko ni u tom dodatnom roku visokoškolska ustanova ne poništi diplomu, ministar obrazuje komisiju čiji je zadatak davanje stručnog mišljenja na osnovu kojeg se diploma poništava.
Za diplome koje su izdale neakreditovane ustanove postupak po službenoj dužnosti pokreće ministar, a diplome se poništavaju kada se utvrdi da ustanova koja je izdala diplomu nije imala dozvolu za rad.
Saglasno navedenom, ministar nema pravnog osnova da bez prethodno sprovedenog postupka na visokoškolskoj ustanovi koja je izdala diplomu obrazuje komisiju na osnovu čijeg mišljenja odlučuje o poništavanju te diplome.
Izvor: sajt Ministarstva prosvete, nauke i tehnološkog razvoja (www.mpn.gov.rs)
Izvor: Izvod iz zakona preuzet iz programa „Propis Soft“, Redakcija Profi Sistem Com-a.