U “Sl. glasniku RS”, br. 77/2025 objavljen je Poseban kolektivni ugovor za građevinarstvo i industriju građevinskog materijala Srbije.
Ovim kolektivnim ugovorom uređuju se prava, obaveze i odgovornosti iz radnog odnosa zaposlenih i poslodavaca koji svoju pretežnu delatnost obavljaju u oblasti građevinarstva i industrije građevinskog materijala u Republici Srbiji, postupak izmena i dopuna ovog kolektivnog ugovora, međusobni odnosi reprezentativnog sindikata i reprezentativnog udruženja poslodavca i druga pitanja od značaja za zaposlene i poslodavce.
Zaposleni, u smislu ovog kolektivnog ugovora, jeste fizičko lice koje je u radnom odnosu kod poslodavca koji obalja pretežnu delatnost u oblasti građevinarstva i industrije građevinskog materijala na teritoriji Republike Srbije, a sve prema Prilogu 1 ovog kolektivnog ugovora, pod nazivom „Klasifikacija delatnosti”, koji je njegov sastavni deo.
Poslodavac, u smislu ovog kolektivnog ugovora, jeste domaće ili strano pravno ili fizičko lice koje zapošljava jedno ili više lica i obalja pretežnu delatnost u oblasti građevinarstva i industrije građevinskog materijala na teritoriji Republike Srbije, a sve prema Prilogu 1 ovog kolektivnog ugovora, pod nazivom „Klasifikacija delatnosti”, koji je njegov sastavni deo.
Sindikatom, u smislu ovog kolektivnog ugovora, smatra se samostalna, demokratska i nezavisna organizacija zaposlenih u koju se oni dobrovoljno udružuju radi zastupanja, predstavljanja, unapređenja i zaštite svojih profesionalnih, radnih, ekonomskih, socijalnih, kulturnih i drugih pojedinačnih i kolektivnih interesa.
Opštim aktom, u smislu ovog kolektivnog ugovora, smatra se kolektivni ugovor kod poslodavca, odnosno pravilnik o radu.
Odredbe ovog kolektivnog ugovora primenjuju se na sva zaposlena lica kod poslodavca, osim na direktora, odnosno druga lica sa kojima se zaključuje poseban ugovor kojim se regulišu međusobna prava, obaveze i odgovornosti.
Posebnim kolektivnim ugovorom uređuju se: Osnovna prava i obaveze zaposlenog i poslodavca, Zabrana diskriminacije, Zaštita podataka o ličnosti, Uslovi za zasnivanje radnog odnosa, Ugovor o radu, Probni rad, Radni odnos za obavljanje poslova sa povećanim rizikom, Radni odnos sa nepunim radnim vremenom, Pripravnici, kao i obrazovanje, stručno osposobljavanje i usavršavanje, radno vreme, odmori i odsustva, bezbednost i zdravlje na radu, zarada, naknada zarade i druga primanja, upućivanje zaposlenih na rad u inostranstvo, višak zaposlenih, otkaz ugovora o radu od strane poslodavca, izmena ugovorenih uslova rada, naknada štete, prava i dužnosti u štrajku, uslovi za rad sindikata, međusobni odnosi učesnika kolektivnog ugovora i način rešavanja radnih sporova.
Ovaj kolektivni ugovor stupa na snagu 13. septembra 2025. god.
Učesnici u zaključivanju ovog kolektivnog ugovora će zajednički podneti zahtev za njegovu primenu i na poslodavce koji nisu članovi udruženja poslodavaca Unije poslodavaca Srbije, u skladu sa članom 257. Zakona o radu.
Podsećamo, čl. 257. Zakona o radu (“Sl. glasnik RS” broj 24/2005, 61/2005, 54/2009, 32/2013, 75/2014, 13/2017-OUS, 113/2017 i 95/2018-aut.tumačenje) je propisano:
“Vlada može da odluči da se kolektivni ugovor ili pojedine njegove odredbe primenjuju i na poslodavce koji nisu članovi udruženja poslodavaca – učesnika kolektivnog ugovora.
Odluku iz stava 1. ovog člana Vlada može doneti radi ostvarivanja ekonomske i socijalne politike u Republici, u cilju obezbeđivanja jednakih uslova rada koji predstavljaju minimum prava zaposlenih, odnosno da bi se ublažile razlike u zaradama u određenoj grani, grupi, podgrupi ili delatnosti koje bitno utiču na socijalni i ekonomski položaj zaposlenih što ima za posledicu nelojalnu konkurenciju, pod uslovom da kolektivni ugovor čije se dejstvo proširuje obavezuje poslodavce koji zapošljavaju više od 50% zaposlenih u određenoj grani, grupi, podgrupi ili delatnosti.
Odluku iz stava 2. ovog člana Vlada donosi na zahtev jednog od učesnika u zaključivanju kolektivnog ugovora čije se dejstvo proširuje, na obrazloženi predlog ministarstva nadležnog za delatnost u kojoj je zaključen kolektivni ugovor, a po pribavljenom mišljenju Socijalno-ekonomskog saveta.
Uz zahtev za proširenje dejstva kolektivnog ugovora, podnosilac je dužan da dostavi dokaz o ispunjenosti uslova iz stava 2. ovog člana.
Poslodavci koje obavezuje kolektivni ugovor čije se dejstvo proširuje i broj njihovih zaposlenih, utvrđuje se na osnovu podatka organa koji vodi registar kolektivnih ugovora, odnosno drugog nadležnog organa u skladu sa zakonom.”
Izvor: Izvod iz propisa preuzet je iz programa „Propis Soft“, Redakcija Profi Sistem Com-a.