Vlada Republike Srbije utvrdila je predloge izmena i dopuna dva zakona iz oblasti zdravstva – o presađivanju ljudskih organa i o ljudskim ćelijama i tkivima, kojima se predviđa mogućnost da lice za života izjavi da želi (izjava o darivanju) ili da ne želi (izjava o protivljenju) da daruje svoje organe, odnosno tkiva nakon smrti, kao i izdavanje donorske kartice licu koje je dalo izjavu o darivanju.
Prema izmenama i dopunama ovih zakona, postojaće Registar lica koja žele da daruju svoje organe odnosno tkiva i Registar lica koja ne žele da daruju svoje organe odnosno tkiva, u koje će se upisivati izjave volje lica u vezi sa doniranjem svojih organa, odnosno tkiva nakon smrti.
Dopunjenim i izmenjenim rešenjima jasno i precizno se uređuje pitanje odnosa za života izražene volje potencijalnog davaoca organa, odnosno tkiva i volje njegovih srodnika, odnosno obim prava srodnika umrlog lica i to tako što, ukoliko izjava o darivanju nije data ili je opozvana i ukoliko izjava o protivljenju nije data ili je opozvana.
U skladu sa zakonom, saglasnost za uzimanje ljudskih organa, odnosno tkiva sa umrlog lica može dati ili odbiti član porodice umrlog lica prema sledećem redosledu prvenstva: punoletno dete, supružnik ili vanbračni partner, roditelj, punoletni brat ili sestra umrlog lica.
Ukoliko nijedan član porodice ne stekne pravo da da ili odbije saglasnost u skladu sa zakonom, to može da učini etički odbor zdravstvene ustanove.
Pored ostalog, jasno i precizno su definisani: dužnosti koordinatora, odnosno člana koordinacionog tima, pre nego što započnu procedure preuzimanja organa, odnosno tkiva sa preminulog lica, postupci upoznavanja i komunikacije sa članovima porodice preminulog lica, kao i čuvanje tela preminulog na način koji ne vređa poštovanje i dostojanstvo preminulog lica, kao i porodice preminulog.
Podsećamo, Zakonom o presađivanju ljudskih organa („Sl. glasnik RS“, br. 57/2018 i 111/2021-OUS) uređuje se presađivanje ljudskih organa i uslovi za obezbeđenje standarda kvaliteta i bezbednosti ljudskih organa za presađivanje, uslovi rada i način organizacije zdravstvenog sistema u svrhu obezbeđenja dovoljnosti ljudskih organa za presađivanje, nadzor nad sprovođenjem ovog zakona, kao i druga pitanja od značaja za oblast presađivanja ljudskih organa.
Ovim zakonom uređuje se i nadležnost Uprave za biomedicinu, organa u sastavu ministarstva nadležnog za poslove zdravlja (u daljem tekstu: Ministarstvo), koja je nadležna za obavljanje poslova državne uprave u oblasti presađivanja ljudskih organa, oblasti ljudskih ćelija i tkiva, delatnosti biomedicinski potpomognutog oplođenja, kao i u oblasti transfuzijske medicine.
Zakonom o ljudskim ćelijama i tkivima („Sl. glasnik RS“, br. 57/2018 i 111/2021-OUS) utvrđuju se uslovi za postizanje kvaliteta i sigurnosti u oblasti ljudskih ćelija i tkiva za primenu kod ljudi, nadzor nad sprovođenjem ovog zakona i obavljanje određenih poslova državne uprave u oblasti ljudskih ćelija i tkiva, kao i druga pitanja od značaja za sprovođenje poslova iz oblasti ljudskih ćelija i tkiva.
Izvor: sajt Vlade Republike Srbije (www.srbija.gov.rs)
Izvor: Izvodi iz propisa preuzeti iz pravne baze “Propis Soft”, Redakcija Profi Sistem Com