Na sajtu Advokatske komore Čačka objavljeno je obaveštenje Narodne banke Srbije (u daljem tekstu: NBS) o sprovođenju izvršenja kada je u izvršnoj ispravi kao dužnik označena Republika Srbija, koje vam ovde prenosimo u celosti:
„NARODNA BANKA SRBIJE
SEKTOR ZA PRINUDNU NAPLATU
Br. IX/1520/18
Beograd 7. novembar 2018. godine
ADVOKATSKOJ KOMORI SRBIJE
I REGIONALNIM ADVOKATSKIM KOMORAMA
Predmet: Obaveštenje
Veza: Sprovođenje izvršenja kada je u izvršnoj ispravi kao dužnik označena Republika Srbija
Poštovani,
Članom 300. Zakona o izvršenju i obezbeđenju („Službeni glasnik RS“, br. 106/2015, 106/2016- autentično tumačenje i 113/2017- autentično tumačenje) propisano je da „Ako je u predlogu za izvršenje kao izvršni dužnik naznačena Republika Srbija, autonomna pokrajina ili jedinica lokalne samouprave, izvršni poverilac dužan je da, pored računa izvršenja budžeta, naznači direktnog korisnika budžetskih sredstava zbog čijeg rada je nastalo potraživanje koje se namiruje i jedinstveni broj korisnika javnih sredstava koji pripada tom direktnom korisniku budžetskih sredstava“.
Obaveza navođenja u predlogu za izvršenje direktnog korisnika budžetskih sredstava zbog čijeg rada je nastalo potraživanje, propisana još izmenama ranije važećeg Zakona o izvršenju i obezbeđenju, koji je stupio na snagu 31. maja 2014. god.
Iako je od navedenih izmena zakona prošlo četiri i po godine, pojedini javni izvršitelji i dalje dostavljaju Narodnoj banci Srbije zaključke kojim nalažu sprovođenje izvršenja, određenog rešenjem o izvršenju suda u kojima je kao izvršni dužnik označena Republika Srbija, bez navođenja direktnog korisnika budžetskih sredstava zbog čijeg rada je nastalo potraživanje.
Narodna banka Srbije – Prinudna naplata ovakve zaključke vraća javnim izvršiteljima, sa obrazloženjem da se isti ne mogu sprovesti, jer nije u skladu sa članom 300. Zakona o izvršenju i obezbeđenju. Pojedinim javnim izvršiteljima isti zaključak se vraća po nekoliko puta, a njihovo obrazloženje je da tako određeno rešenjem suda i da oni ne mogu da menjaju rešenje.
Apsolutno se slažemo sa činjenicom da javni izvršitelj ne može da menja izvršno rešenje suda, kao i da izvršni sud ne može da menja izvršnu ispravu ali je činjenica da se takvo rešenje, shodno članu 300. Zakona o izvršenju i obezbeđenju ne može sprovesti.
O nemogućnosti i problemima u vezi sprovođenja izvršenja kad u rešenju nije određen krajnji korisnik budžetskih sredstava shodno članu 300. Zakna o izvršenju i obezbeđenju, Narodna banka Srbije je obavestila Ministartsvo pravde i Državno pravobranilaštvo. U vezi sa navedenim u prilogu Vam dostavljamo kopije odgovora, koje smo dobili od Ministratsva pravde i Državnog pravobranilašrva.
Imajući u vidu napred navedeno a shodno odgovoru Državnog pravobranilaštva, mišljenja smo da nema nikakvih smetnji da se pre podnošenja predloga za izvršenje, kao i u slučaju kada je već doneto rešenje o izvršenju, izvršni poverilac ili njegov punomoćnik obrati Državnom pravobranilaštvu, radi utvrđivanja direktnog korisnika budžetskih sredstava zbog čijeg rada je nastalo potraživanje koje se namiruje u izvršnom postupku.
S poštovanjem
VD GENERALNOG DIREKTORA
Ranko Aleksić“
Kako se i navodi u obaveštenju NBS, u nastavku prenosimo i odgovore Ministarstva pravde i Državnog pravobranilaštva na dostavljen dopis NBS:
„Republika Srbija
MINISTARSTVO PRAVDE
Broj:416-01-00009/2018-03
Datum: 25. oktobar 2018. godine
Beograd
NARODNA BANKA SRBIJE
-guverneru-
Kralja Petra 12
Beograd
Poštovana gospođo Tabaković,
Dopisom Narodne banke Srbije KG. br. 773/5/18 od 3. oktobra 2018. godine koji se odnosi na sprovođenje izvršnog postupka prema izvršnom dužniku koji je direktan korisnik budžetskih sredstava, kao i postupanje pojedinih sudova nakon prijema predloga za izvršenje u kojima je kao izvršni dužnik označena Republika Srbija, autonomna pokrajina ili jedinica lokalne samoupravem a u kojima se ne navodi direktan korisnik budžetskih sredstava, Ministartsvo pravde je obavešteno da Narodna banka Srbije nije u mogućnosti da na osnovu takvih rešenja o izvršenju, sprovede izvršenje, a zbog nedostatka svih zakonom propisanih elemenata u ovakvim postupcima.
Dodatno, ministarstvo pravde je, istim dopisom, obavešteno da pojedini osnovni sudovi ne prihvataju predloge za izvršenje u kojima je kao izvršni dužnik naveden direktan korisnik budžetskih sredstava, te da takve predloge vraćaju na uređenje i zahtevaju da se kao izvršni dužnik navede Republika Srbija, što je u direktnoj koliziji sa odredbama članova 59. i 300. stav 2 Zakona o izvršenju i obezbeđenju.
U skladu sa prethodno pomenutim ovim Vas obaveštavamo da je Ministartsvo pravde prosledilo dopis Narodne banke Srbije predsedniku Vrhovnog kasacionog suda i predsedniku Privrednog apelacionog suda i zamolio ih da obaveste sve sudove da, prilikom prijema predloga za izvršenje koji se podnosi protiv direktnog korisnika budžetskih sredstava, obrate pažnju na urednost predloga za izvršenje u smislu utvrđivanja postojanja svih potrebnih elemenata koje predlog za izvršenje mora da sadrži u skladu sa odredbama Zakona o izvršenju i obezbeđenju.
Srdačan pozdrav,
POMOĆNIK MINISTRA
Jelena Deretić“
„Republika Srbija
DRŽAVNO PRAVOBRANILAŠTVO
Broj: P-1428/18
11.oktobra 2018. godine
Beograd
Nemanjina 26
NARODNA BANKA SRBIJE
GUVERNER
Poštovana gospođo Tabaković,
Dopisom KG br. 773/4/18 od 3. oktobra 2018. godine, obavestili ste državno pravobranilaštvo o problemima sa kojima se susreće Narodna banka Srbije- Prinudna naplata, u situacijama kada se dostave na realizaciju zaključci i rešenja kojima se nalaže sprovođenje izvršenja određenog rešenjem o izvršenju suda u kojima je kao izvršni dužnik označena Republika Srbija, bez navođenja direktnog korisnika budžetskih sredstava zbog čijeg rada je nastalo potraživanje. Ovakva izvršenja se ne mogu sprovesti zbog nedostataka podataka relevantnih za sprovođenje, koji su propisani članom 300. Zakona o izvršenju i obezbeđenju, ali ih javni izvršitelji dostavljaju sa obrazloženjem da oni ne mogu da menjaju rešenje suda.
Državno pravobranilaštvo je upoznato sa navedenim problemom, pa je nakon stupanja na snagu izmena Zakona o izvršenju i obezbeđenju od 31. maja 2014. godine, kojima su izmenjene odredbe čl. 184. tog zakona u vezi sa dodatim podacima u predlogu za izvršenje, a kojima je propisana obaveza izvršnog poverioca da, ako je u predlogu za izvršenje kao izvršni dužnik označena Republika Srbija, autonomna pokrajina ili jedinica lokalne samouprave, pored računa izvršenja budžeta, naznači i direktnog korisnika budžetskih sredstava zbog čijeg rada je nastalo potraživanje, izdalo obavezujuće uputstvo svim odeljenjima i sedištu. Ovo uputstvo je ukazalo na potrebu da se u svim parničnim i ostalim postupcima pred sudovima, utvrdi potpuna pasivna legitimacija, odnosno utvrdi direktan korisnik budžetskih sredstava zbog čijeg rada je nastalo potraživanje koje se namiruje u tom postupku.
Međutim, postojanje izvršnih isprava koje ne sadrže potrebne elemente je posledica stava sudova u parničnom postupku da označenje organa Republike Srbije ne predstavlja bitan element za označenje Republike kao parnične stranke ni u tužbi ni u presudi, shodno odredbi člana 74. stav 1. Zakona o parničnom postupku, odnosno da jedino Republika Srbija ima stranačku legitimaciju dok ministartsva, uprave pri ministarstvima i sl. predstavljaju samo bliže označenje o kom se organu tužene Republike radi. Ovakav stav se i pored prigovora državnog pravobranilaštva, ponavlja u odlukama koje se donose i nakon stupanja na snagu odredbe čl. 300. Zakona o izvršenju i obezbeđenju („Sl. glasnik RS“, br. 106/2015, 106/2016- autentično tumačenje i 113/2017- autentično tumačenje), i jasno je da parnični sud ne uzima u obzir posledicu koja nastupa kada se dozvoli nepotpuno označenje Republike Srbije kao parnične stranke.
Državno pravobranilaštvo je u skladu sa vašim dopisom ponovilo uputstvo o obaveznom postupanju u kome je navedeno da je neophodno insistirati na zahtevu da tužilac već u tužbi označi direktnog korisnika budžetskih sredstava zbog čijeg rada je nastalo potencijalno potraživanje, kako bi odluka suda, koja će eventualno biti izvršna isprava, bila podobna za izvršenje u skladu sa odredbom čl. 300. Zakona o izvršenju i obezbeđenju i ukazuje na posledicu nepostupanja po takvom zahtevu, a naime da će sudska odluka sadržati nedostatke podataka relevantnih za sprovođenje prinudnog izvršenja. Navedeno uputsvo Vam u prilogu dopisa dostavljamo.
S poštovanjem,
DRŽAVNI PRAVOBRANILAC
Olivera Stanimirović
Republika Srbija
DRŽAVNO PRAVOBRANILAŠTVO
Broj: 1428/2018
- oktobar 2018. godine
Beograd
Nemanjina 26
OPŠTE OBAVEZNO UPUTSTVO
Izmenama ranije važećeg Zakona o izvršenju i obezbeđenju, koje su stupile na snagu 31. maja 2014. godine, izmenjene su odredbe čl. 84. tog zakona, u vezi sa dodatim podacima u predlogu za izvršenje, odnosno propisana je obaveza izvršnog poverioca da, ako je u predlogu za izvršenje kao izvršni dužnik naznačena Republika Srbija, autonomna pokrajina ili jedinica lokalne samouprave, pored računa izvršenja budžeta, naznači i direktnog koirisnika budžetskih sredstava zbog čijeg rada je nastalo potraživanje.
Važeći Zakon o izvršenju i obezbeđenju („Sl. glasnik RS“, br. 106/2015, 106/2016- autentično tumačenje i 113/2017- autentično zumačenje), sadrži sličnu odredbu o naznačenju podataka koji se odnose na direktnog korisnika budžetskih sredstava. Članom 300 ovog Zakona je propisano „ako je u predlogu za izvršenje kao izvršni dužnik naznačena Republika Srbija, autonomna pokrajina ili jedinica lokalne samouprave, izvršni poverilac je dužan da, pored računa izvršenja budžeta, naznači direktnog korisnika budžetskih sredstava zbog čijeg rada je nastalo potraživanje koje se namiruje i jedinstevni broj korisnika javnih sredstavaa koji pripada tom direktno korisniku budžetskih sredstava“.
Međutim u praksi se dešava da sudovi određuju a javni izvršitelji sprovode izvršenje, dostavljajući Narodnoj banci zaključke i rešenja kojima nalažu sporvođenje izvršenja određenog rešenjem o izvršenju suda u kojem je kao izvršni dužnik označena Republika Srbija, bez navođenja direktnog korisnika budžetskih sredstava zbog čijeg rada je nastalo potraživanje, sa obrazloženjem da ne mogu da menjaju odluku suda koja predstvalja izvršnu ispravu.
Ovakva situacija je posledica stava sudova u parničnom postupku da označenje organa Republike Srbije ne predstavlja bitan element za označenje Republike kao parnične stranke ni u tužbi ni u presudi, shodno odredbi čl. 74. stav 1. Zakona o parničnom postupku, odnosno da jedino Republika Srbija ima stranačku legitimaciju dok ministarstva, uprave pri ministartsvima i sl. predstavljaju samo bliže označenje o kom se organu tužene Republike radi, a što ne predstavla bitan element tužbe.
Narodna banka Srbije je obavetila državno pravobranilaštvo da Prinudna naplata ovakva rešenja i zaključke vraća javni izvršiteljima i sudovima, sa obrazloženjem da se oni ne mogu sprovesti zbog nedostataka potrebnih za sporvođenje, koji su propisani članom 300. Zakona o izvršenju i obezbeđenju. Stav je NBS da javni izvršitelj, koji primi izvršenje u kome je kao dužnik označena Republika Srbija, a nije naveden direktni korisnik budžetskih sredstava, takvo rešenje treba da vrati sudu sa obrazloženjem da se ono ne može sprovesti.
Kako bi se otklonio navedni problem, potrebno je da se u svim ostalim postupcima pred sudovima koji se vode protiv Republike Srbije, u toku trajanja postupka, kada je to moguće insistira na zahtevu da tužilac već u tužbi označi direktnog korisnika budžetskih sredstava zbog čijeg rada je nastalo potencijalno potraživanje, kako bi odluka suda, koja će eventualno biti izvršna isprava, koja je podobna za izvršenje u skladu sa odredbom čl. 300. Zakona o izvršenju i obezbeđenju i ukazuje na posledicu nepostupanja po takvom zahtevu, a naime da će sudska odluka sadržati nedostatke podataka relevantnih za sporvođenje prinudnog izvršenja.
DRŽAVNI PRAVOBRANILAC
Olivera Stanimirović“
Podsećamo, čl. 300. Zakona o izvršenju i obezbeđenju koji nosi naziv Dodatna sadržina predloga za izvršenje je propisano:
„Osim identifikacionih podataka (član 30) u predlogu za izvršenje naznačavaju se i brojevi dinarskog računa izvršnog poverioca i broj računa izvršnog dužnika koji nije izuzet od prinudnog izvršenja.
Ako je u predlogu za izvršenje kao izvršni dužnik naznačena Republika Srbija, autonomna pokrajina ili jedinica lokalne samouprave, izvršni poverilac dužan je da, pored računa izvršenja budžeta, naznači direktnog korisnika budžetskih sredstava zbog čijeg rada je nastalo potraživanje koje se namiruje i jedinstven broj korisnika javnih sredstva koji pripada tom direktnom korisniku budžetskih sredstava.
Ako je u predlogu za izvršenje kao izvršni dužnik naznačen indirektni korisnik budžetskih sredstava, izvršni poverilac dužan je da naznači račun preko koga indirektni korisnik budžetskih sredstava posluje, njegov matični broj i njegov poreski identifikacioni broj.“
Izvor: sajt Advokatske komore Čačak (www. advokatskakomoracacak.rs)
Izvor: Izvod iz zakona preuzet iz programa Propis Soft, Redakcija Profi Sistem Com