Skupština opštine Axxxxxx povredila je Zakon o javnom informisanju i medijima time što je pritužiocu, iz razloga koji nisu predviđeni zakonom, onemogućila izveštavanje sa javnih sednica Skupštine opštine, čime je pritužiocu, kao novinaru i uredniku sredstva javnog informisanja, u dužem vremenskom periodu, uskratila ostvarivanje ustavom zagarantovane slobode izražavanja, odnosno slobode medija, utvrdio je Zaštitnik građana
Skupština opštine Axxxxxx je, dana xx. aprila 2018. godine, Zaštitniku građana dostavila akt br. xx-xxx18-01 od xx. aprila 2018. godine u kojem se, između ostalog, navodi da zakonom nije propisan način na koji će javnost biti obaveštena, niti da pripadnicima sredstava javnog informisanja mora biti odobreno prisustvovanje sednicama Skupštine opštine Axxxxxx ukoliko je javnost na drugi način adekvatno i pravovremeno obaveštena o svim relevantnim pitanjima. Imajući u vidu da je skupština jedinice lokalne samouprave najviši organ opštine, koji odlučuje o pitanjima od javnog značaja na lokalnom nivou i donosi akta od posebnog značaja za lokalnu samoupravu, istaknuto je da je u opštem interesu da se o njenom radu građani objektivno informišu posredstvom stručnog izražavanja od strane medija.
Dalje se navodi da je poštujući odredbe člana 90. Poslovnika Skupštine opštine Axxxxxx, predsednik Skupštine opštine Axxxxxx doneo odluku br. xxx-3xx/2017 od decembra 2017. godine, a kojom se pritužiocu ne odobrava praćenje zakazane sednice, s obzirom da isti neobjektivno i suprotno etici novinarstva u svom listu piše i objavljuje informacije koje se ne tiču rada Skupštine opštine Axxxxxx. Takođe je istaknuto da Ustav Republike Srbije jemči da svako ima pravo da istinito, potpuno i blagovremeno bude obaveštavan o pitanjima od javnog značaja i sredstva javnog obaveštavanja su dužna da to pravo poštuju, a pritužilac navedeno pravo ne poštuje, već piše i objavljuje informacije koje se ne tiču rada Skupštine opštine Axxxxxx, već vređa funkciju predsednika Skupštine opštine Axxxxxx, predsednika opštine i pojedinih odbornika skupštine opštine.
Kada je o slobodi medija reč, ustavne odredbe propisuju da u Republici Srbiji nema cenzure. Nadležni sud može sprečiti širenje informacija i ideja putem sredstava javnog obaveštavanja samo ako je to u demokratskom društvu neophodno radi sprečavanja pozivanja na nasilno rušenje Ustavom utvrđenog poretka ili narušavanje teritorijalnog integriteta Republike Srbije, sprečavanja propagiranja rata ili podstrekavanja na neposredno nasilje ili radi sprečavanja zagovaranja rasne, nacionalne ili verske mržnje, kojim se podstiče na diskriminaciju, neprijateljstvo ili nasilje. Ostvarivanje prava na ispravku neistinite, nepotpune ili netačno prenete informacije kojom je povređeno nečije pravo ili interes i prava na odgovor na objavljenu informaciju uređuje se zakonom (član 50. stav 1., 3. i 4.).
Zakon o ratifikaciji Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, izmenjene u skladu sa Protokolom broj 11 popisuje da svako ima pravo na slobodu izražavanja. Ovo pravo uključuje slobodu posedovanja sopstvenog mišljenja, primanje i saopštavanja informacija i ideja bez mešanja javne vlasti i bez obzira na granice.
Zakonom o javnom informisanju i medijima propisano je da se javno informisanje ostvaruje putem medija (član 1.). Javno informisanje je slobodno i ne podleže cenzuri (član 4. stav 1.). Izabran, postavljen, odnosno imenovan nosilac javne i političke funkcije dužan je da trpi iznošenje kritičkih mišljenja, koja se odnose na rezultate njegovog rada, odnosno politiku koju sprovodi, a u vezi je sa obavljanjem njegove funkcije bez obzira na to da li se oseća lično povređenim iznošenjem tih mišljenja (član 8.). Javni interes u oblasti javnog informisanja, prema odredbama navedenog zakona, između ostalog, je istinito, nepristrasno, pravovremeno i potpuno informisanje svih građana Republike Srbije. Republika Srbija, autonomna pokrajina, odnosno jedinica lokalne samouprave stara se o ostvarivanju javnog interesa podstičući raznovrsnost medijskih sadržaja, slobodu izražavanja ideja i mišljenja, slobodan razvoj nezavisnih i profesionalnih medija, što doprinosi zadovoljavanju potreba građana za informacijama i sadržajima iz svih oblasti života, bez diskriminacije (član 15. stav 1. tačka 1. i stav 2.).
U pogledu pravne zaštite lica na koje se odnosi informacija izneta u sredstvu javnog informisanja, Zakonom o javnom informisanju i medijima propisano je da lice na koje se odnosi informacija, koja može da povredi njegovo pravo ili interes, može od odgovornog urednika zahtevati da, bez naknade, objavi odgovor u kome ono tvrdi da je informacija neistinita, nepotpuna ili netačno preneta. Ako odgovorni urednik ne objavi odgovor, a za to ne postoji neki od razloga za neobjavljivanje određen ovim zakonom, kao i ako odgovor objavi na nepropisan način, imalac prava na odgovor može protiv odgovornog urednika podneti tužbu za objavljivanje odgovora (član 83. i 84. gde stoji:
U parnici radi objavljivanja odgovora raspravlja se samo o činjenicama, određenim ovim zakonom, od kojih zavisi obaveza odgovornog urednika da objavi odgovor.
Dalje, prema Zakonu o lokalnoj samoupravi, opština se, preko svojih organa, u skladu s Ustavom i zakonom, između ostalog, stara o javnom informisanju u opštini (član 20. stav 1. tačka 10.). Sednice skupštine opštine su javne, pri čemu skupština opštine može odlučiti da sednica skupštine ne bude javna iz razloga bezbednosti i drugih razloga utvrđenih zakonom (član 35.). Predsednik skupštine organizuje rad skupštine opštine, saziva i predsedava njenim sednicama i obavlja druge poslove utvrđene zakonom i statutom opštine (član 38. stav 2.). Način pripreme, vođenje i rad sednice skupštine opštine i druga pitanja vezana za rad skupštine uređuju se njenim poslovnikom (član 41.). Organi i službe jedinice lokalne samouprave dužni su da obaveštavaju javnost o svom radu preko sredstava javnog informisanja i na drugi prikladan način (član 71. stav 1.).
Poštovanje ustavom garantovane slobode mišljenja i izražavanja i slobode medija od strane republičkih i lokalnih organa javne vlasti jedan je od neophodnih preduslova za ostvarivanje pune ravnopravnosti u demokratskom društvu. Situacije kada se ostvarivanje ovih sloboda onemogva iz razloga čija opravdanost nije utemeljena na zakonu kod građana izazivaju opravdanu sumnju u nepristrasnost organa, u dosledno poštovanje ustavom i zakonom zajemčenih sloboda, kao i sumnju u sposobnost organa javne vlasti i njegovih predstavnika na prihvatanje kritičkih stavova u pogledu obavljanja njihove funkcije. Iz tog razloga, izostanak eksplicitne zakonske odredbe o obaveznosti prisustva predstavnika sredstava javnog informisanja sednicama skupštine opštine, u slučajevima kada je javnost na drugi način adekvatno i pravovremeno obaveštena o svim relevantnim pitanjima, ne može poslužiti kao opravdanje za uskraćivanje zagarantovane slobode javnog informisanja.
I
Potrebno je da Skupština opštine Axxxxxx, odnosno predsednik Skupštine opštine Axxxxxx, u skladu sa zakonom , pritužiocu uvek omogući prisustvovanje i praćenje sednica koje su otvorene za javnost, kada pritužilac, kao predstavnik sredstva javnog informisanja, zahtev za praćenje sednice podnese u svemu prema Poslovniku Skupštine opštine Axxxxxx.
II
Skupština opštine Axxxxxx, odnosno njen predsednik će, ubuduće, prilikom razmatranja zahteva predstavnika medija za praćenje rada njenih sednica ispitivati isključivo uslove za odobravanje prisustva predstavnika medija skupštinskim sednicama koji su definisani Poslovnikom skupštine opštine Axxxxxx.
III
Skupština opštine Axxxxxx će, preko predsednika skupštine opštine, zbog utvrđene povrede prava i slobode, pritužiocu uputiti pisano izvinjenje.
Izvor: sajt Zaštitnika građana (www.ombudsman.rs)
Izvor: izvodi iz propisa preuzeti su iz programa „Propis Soft“ – Redakcija Profi Sistem Com-a