Važeći Zakon o radu usvojen je 2005, a prethodni 2001. godine. Oba su imala natalne probleme. Prethodni, zbog “solunskog glasanja”. Važeći, zbog “krivotvorenja zakonskog teksta”. Ove i druge mane držale su ga sve vreme u kriznom stanju. Sada je u prilici da iz tog stanja izađe, ali ga muče natalni problemi noveliranja, koji traju više od dve godine, kao i trudnoća Georgine, čuvene ćerke još čuvenijeg Radovana Trećeg.
Zbog “karakternih” dimenzija rubrike, ne možemo se baviti celinom zakona, ali možemo ukazati na potrebu i način unapređivanja položaja lica koja rade van radnog odnosa. Potrebu nameće veliki broj onih koji su stupili na rad po ugovoru o vršenju povremenih ili privremenih poslova, ugovoru o delu i ugovoru o zastupanju i posredovanju, u skladu sa posebnim odredbama čl. 197-200 Zakona o radu.
Što se načina tiče, dovoljna je izmena člana 5 stav 1 Zakona o radu. Prema toj odredbi, pod zaposlenim se podrazumeva “fizičko lice u radnom odnosu kod poslodavca”. Ako Zakon, pored rada u radnom odnosu, uređuje i rad van radnog odnosa, pomenuta odredba trebalo bi da glasi: Zaposleni, u smislu ovog zakona, jeste fizičko lice koje radi u radnom odnosu ili van radnog odnosa.
Ovakva odredba bi, poput “udarca koji ubija više muva”, izazvala niz promena u statusu lica koja rade van radnog odnosa.
“Prva muva” bila bi – njihov pristup sindikatu, jer je on, članom 6 Zakona o radu, definisan kao “organizacija zaposlenih”.
“Druga muva” bila bi – njihov pristup sistemu kolektivnog pregovaranja i socijalnog dijaloga, preko reprezentativnih sindikata, kako određuje član 239 tač. 1 i 3 Zakona o radu.
“Treća muva” bila bi – njihov pristup efikasnijem sistemu vansudske i sudske zaštite prava, koji sada važi samo za lica u radnom odnosu.
“Četvrta muva” bila bi – njihov pristup pravu na štrajk, po propisima koji sada, takođe, važe samo za lica u radnom odnosu.
Proširenjem pojma zaposlenog, položaj statistički nevidljivih radnika, a to su upravo oni koji rade van radnog odnosa, bio bi značajno unapređen, bez obzira na to što bi njihova prava na radu ili u vezi sa radom i dalje bila ispod nivoa onih koji rade u radnom odnosu. Uostalom, različit položaj na radu ili u vezi sa radom imaju i lica u radnom odnosu, u zavisnosti od toga da li su ga zasnovali na neodređeno ili određeno vreme, sa punim ili nepunim radnim vremenom, za rad u prostoru poslodavca ili van tog prostora, kao pripravnici, uz probni rad ili za obavljanje kućnih pomoćnih poslova.
Izvor:Danas.