Savet Regulatornog tela za elektronske komunikacije i poštanske usluge doneo je Pravilnik o utvrđivanju Plana numeracije, koji je objavljen u “Sl. glasniku RS”, br. 44/2025, koji se primenjuje od 31. maja 2025. god.
Ovim pravilnikom utvrđuje se Plan numeracije.
Od dana stupanja na snagu ovog pravilnika do 1. jula 2027. godine dužina pretplatničkog geografskog broja može da iznosi pet cifara.
Od dana stupanja na snagu ovog pravilnika do 31. decembra 2026. godine dozvoljava se korišćenje, i to:
1) nacionalnog odredišnog koda 808 za uslugu pretplatne kartice i kratkog koda 1901a za prijavu međunarodnih razgovora;
2) postojećih kratkih SMS kodova koji počinju ciframa „28”, „43”, „6” i „7”;
3) postojećih kratkih SMS kodova koji ne počinju ciframa „8” i „9”, a namenjeni su za uslugu sa dodatom vrednošću koja se odnosi na komunalne usluge;
4) postojećih kratkih SMS kodova koji su namenjeni za humanitarnu pomoć, a ne počinju ciframa „30” i „38”. Izuzetno i nakon ovog perioda za pojedine postojeće kratke SMS kodove za humanitarnu pomoć može biti dozvoljeno da ne počinju ciframa „30” i „38”;
5) postojećih kratkih SMS kodova koji nisu namenjeni za internu upotrebu pružaoca javne mobilne komunikacione usluge, a počinju ciframa „12” i „20”;
6) postojećih kratkih SMS kodova koji počinju sa ciframa „11”, „17”, „18”, i „19”, osim u slučaju kada njihovu dodelu zahteva lice za iste usluge za koje mu je prethodno dodeljen isti kratki kôd za pozivanje.
Od dana stupanja na snagu ovog pravilnika do 31. decembra 2026. godine neće se dodeljivati kratki SMS kodovi koji su u trenutku stupanja na snagu ovog pravilnika u internoj upotrebi kod pružaoca javne mobilne komunikacione usluge i koje će objaviti Regulatorno telo za elektronske komunikacije i poštanske usluge na svojoj veb prezentaciji.
Danom stupanja na snagu ovog pravilnika prestaje da važi Plan numeracije („Službeni glasnik RS”, br. 32/11, 35/12, 64/13, 60/16 i 115/22).
Planom numeracije utvrđuje se namena numeracije, obezbeđuje jednaka dostupnost numeracije za sve elektronske komunikacione usluge, odnosno za sve privredne subjekte koji pružaju te usluge, obezbeđuje dostupnost numeracije pod određenim uslovima za pružanje posebnih usluga od strane lica koje nije operator i/ili nije pružalac elektronske komunikacione usluge, obezbeđuju uslovi za prenosivost broja, uvođenje novih elektronskih komunikacionih usluga, kao i ispunjavanje obaveza koje proizlaze iz odgovarajućih međunarodnih propisa, ugovora i sporazuma.
Struktura brojeva i adresa koji su predmet Plana numeracije određena je u skladu ITU-T preporukama Međunarodne unije za telekomunikacije (ITU), i to: E.164, E.212 i Q.708.
Značenje pojedinih pojmova
Pojedini pojmovi upotrebljeni u Planu numeracije imaju sledeće značenje:
1) registrovani operator je privredni subjekt upisan od strane Regulatornog tela za elektronske komunikacije i poštanske usluge (u daljem tekstu: Regulator) u evidenciju privrednih subjekata za pružanje odgovarajuće mreže i/ili usluge, u skladu sa opštim aktom kojim se uređuje način obavljanja delatnosti elektronskih komunikacija po režimu opšteg ovlašćenja;
2) kvalifikovani korisnik numeracije je lice koje nije operator i/ili nije pružalac elektronske komunikacione usluge, a koje je u skladu sa Zakonom o elektronskim komunikacijama („Službeni glasnik RS”, broj 35/23, u daljem tekstu: Zakon) i Planom numeracije dostavilo neophodne podatke, na osnovu kojih je Regulator utvrdio njegovu sposobnost korišćenja tražene numeracije u skladu sa Planom numeracije;
3) javna govorna komunikaciona usluga je javno dostupna elektronska komunikaciona usluga za, direktno ili indirektno, upućivanje i primanje nacionalnih i međunarodnih poziva preko brojeva iz nacionalnog ili međunarodnog plana numeracije;
4) javna mobilna komunikaciona usluga obavezno obuhvata javnu govornu komunikacionu uslugu i pruža se preko mobilnih mreža koje su realizovane u radiofrekvencijskim opsezima za koje se pojedinačna dozvola izdaje po sprovedenom postupku javnog nadmetanja;
5) mobilni operator je registrovani operator koji pruža javnu mobilnu komunikacionu uslugu pretežno preko sopstvene radio-mreže.
Struktura brojeva
Struktura međunarodnog broja
Međunarodni broj sadrži kôd zemlje (CC – Country Code) iza koga sledi nacionalni broj (N(S)N – National (Significant) Number).
Republici Srbiji je dodeljen kôd zemlje „381”.
Nacionalni broj, u skladu sa ITU-T preporukom E.164, može da sadrži maksimalno 12 cifara.
Međunarodni prefiks je „00” ili „+” i nije deo međunarodnog broja.
Struktura nacionalnog broja
Nacionalni broj sadrži nacionalni odredišni kôd (NDC – National Destination Code) iza koga sledi pretplatnički broj (SN – Subscriber Number).
Zavisno od primene, nacionalni odredišni kôd može da ima geografsko ili negeografsko značenje i da označava vrstu usluge ili pružaoca usluge.
Nacionalni prefiks je „0” i nije deo nacionalnog broja.
Postupak pozivanja broja
Prilikom uspostavljanja međunarodne komunikacione veze (poziva prema inostranstvu) sa teritorije Republike Srbije, potrebno je prvo birati međunarodni prefiks („00” ili „+”), zatim kôd zemlje u kojoj se završava poziv i na kraju nacionalni broj prema planu numeracije te zemlje.
Nacionalni prefiks („0”) potrebno je birati kod pozivanja negeografskih brojeva i brojeva javne mobilne komunikacione usluge pre nacionalnog odredišnog koda i pretplatničkog broja.
Za poziv sa geografskog broja prema drugom geografskom broju iz istog geografskog područja potrebno je birati samo pretplatnički broj, a u svim ostalim slučajevima za poziv prema geografskom broju potrebno je birati nacionalni prefiks a zatim nacionalni odredišni kôd i pretplatnički broj.
Kratki kodovi biraju se bez korišćenja nacionalnog prefiksa.
Struktura nacionalnog broja
Struktura geografskog nacionalnog broja
Nacionalni odredišni kôd (NDC – National Destination Code), u ovom slučaju, određuje geografsko područje i označava se kao geografski kôd. Posle geografskog kôda sledi pretplatnički broj (SN – Subscriber Number).
Nacionalni geografski odredišni kôd sadrži najviše dve a izuzetno tri cifre i počinje ciframa „1”, „2” i „3”. Dužina pretplatničkog geografskog broja iznosi šest ili sedam cifara i prva cifra ne može biti „0”, „1” i „9”.
Struktura nacionalnog broja za javne mobilne komunikacione usluge
Nacionalni broj za javne mobilne komunikacione usluge ima negeografsko značenje i sastoji se od nacionalnog odredišnog kôda (NDC – National Destination Code) koji određuje pružaoca usluge i od pretplatničkog broja (SN – Subscriber Number).
Nacionalni odredišni kôd za javne mobilne komunikacione usluge sadrži najmanje dve, a najviše tri cifre i počinje ciframa „5” i „6”. Dužina pretplatničkog broja za javne mobilne komunikacione usluge iznosi šest ili sedam cifara. Dužina pretplatničkog broja za javne mobilne komunikacione usluge za dvocifreni odredišni kôd, koji počinje cifrom „5”, iznosi sedam cifara.
Struktura nacionalnog broja za negeografske usluge
Nacionalni broj za negeografske usluge se sastoji od nacionalnog odredišnog kôda (NDC – National Destination Code) koji određuje vrstu usluge i od pretplatničkog broja (SN – Subscriber Number), kao što je prikazano na Slici 2.
Nacionalni odredišni kôd za negeografske usluge sadrži najmanje dve, a najviše tri cifre i počinje ciframa „7”, „8” i „9”.
Brojevi za negeografske usluge koriste se za uslugu:
1) univerzalnog pristupnog broja, uslugu komunikacije između uređaja, nomadsku govornu uslugu i uslugu funkcionalne mreže, tada nacionalni odredišni kôd počinje cifrom „7”;
2) besplatnog poziva, tada nacionalni odredišni kôd počinje cifrom „8”;
3) sa dodatom vrednošću, tada nacionalni odredišni kôd počinje cifrom „9”.
Pretplatnički broj za negeografske usluge za dvocifreni nacionalni odredišni kôd može da sadrži minimalno sedam a maksimalno devet cifara, a za trocifreni nacionalni odredišni kôd može da sadrži minimalno šest a maksimalno osam cifara.
Tekst celokupnog Pravilnika o Planunumeracije možete pogledati u pravnoj bazi “Propis Soft“.
Podsećamo, čl. 85. Zakona o elektronskim komunikacijama („Sl. glasnik RS”, br. 35/2023) regulisano je Upravljanje numeracijom i Plan numeracije:
“Regulator upravlja i vrši dodelu adresa i brojeva (u daljem tekstu: numeracija) kao ograničenog dobra, na način kojim se obezbeđuje njihovo racionalno, ravnomerno i delotvorno korišćenje, poštujući načela objektivnosti, transparentnosti i nediskriminacije.
Regulator upravlja i vrši dodelu numeracije iz stava 1. ovog člana u skladu sa Planom numeracije.
Planom numeracije utvrđuje se namena numeracije, obezbeđuje jednaka dostupnost numeracije za sve elektronske komunikacione usluge, odnosno za sve privredne subjekte koji pružaju te usluge, obezbeđuje dostupnost numeracije pod određenim uslovima za pružanje posebnih usluga od strane lica koje nije operator i/ili nije pružalac elektronske komunikacione usluge, obezbeđuju uslovi za prenosivost broja, uvođenje novih elektronskih komunikacionih usluga, kao i ispunjavanje obaveza koje proizlaze iz odgovarajućih međunarodnih propisa, ugovora i sporazuma.
Regulator donosi Plan numeracije, kao i izmene tog plana, nakon sprovedenog postupka javnih konsultacija u skladu sa čl. 36. i 37. ovog zakona, vodeći računa da potrebe privrednih subjekata i lica, koji nisu operator i/ili nisu pružalac elektronske komunikacione usluge u vezi sa dodelom numeracije budu zadovoljene na transparentan, objektivan, ravnomeran i nepristrasan način.
Regulator objavljuje Plan numeracije na svojoj veb prezentaciji.
Regulator redovno razmatra Plan numeracije i predlaže njegove izmene radi ispunjavanja obaveza na osnovu međunarodnih propisa, ugovora ili sporazuma, radi usklađivanja sa propisima Evropske unije, smernicama BEREC-a ili radi zaštite dostupnosti numeracije, vodeći računa o delotvornosti tih izmena, a posebno o direktnim i indirektnim troškovima prilagođavanja koje u tom slučaju mogu da imaju operatori ili korisnici.
Regulator neće ograničavati broj pojedinačnih prava korišćenja koja se dodeljuju, osim kada je to neophodno da bi se obezbedilo efikasno korišćenje resursa numeracije.”
Izvor: Izvodi iz propisa preuzeti su iz programa „Propis Soft“, Redakcija Profi Sistem Com-a.