Na sajtu Narodne skupštine Republike Srbije objavljen je Predlog Zakona o izmenama i dopunama Zakona o sprečavanju nasilja i nedoličnog ponašanja na sportskim priredbama (u daljem tekstu: Predlog).
Zakon o sprečavanju nasilja i nedoličnog ponašanja na sportskim priredbama (“Sl. glasnik RS”, br. 67/2003, 101/2005, 90/2007, 72/2009-dr.zakon, 111/2009 i 104/2013-dr.zakon) (u daljem tekstu: Zakon), kojim se utvrđuju mere za sprečavanje nasilja i nedoličnog ponašanja na sportskim priredbama i u vezi sa sportskim priredbama, stupio je na snagu 2003. godine i u više navrata je menjan i dopunjavan (2005, 2007, 2009, a poslednji put 2013. godine).
Kako se navodi u obrazloženju Predloga Ministartsvo unutrašnjih poslova u skladu sa svojim nadležnostima pratilo je stanje javnog reda na sportskim priredbama, analiziralo način primene pozitivnih propisa koji regulišu oblast održavanja sporstkih priredbi u cilju sagledavanja stepena efikasnosti primene istih i sačinjavanja adekvatnih predloga za izmene i dopune zakonske regulative koje bi unapredile postupanje policijskih službenika prilikom obezbeđivanja sportskih priredbi, a time i podigle stepen bezbednosti.
Podsećamo u skladu sa Zakonom:
Sportske priredbe, u smislu ovog zakona, jesu sportska takmičenja i sportske manifestacije.
Organizator sportske priredbe, u smislu ovog zakona, jeste sportski savez, sportsko društvo, sportska organizacija – klub, drugo pravno ili fizičko lice koje se stalno ili povremeno bavi organizacijom sportskih priredbi, odnosno koje je preuzelo organizovanje određene sportske priredbe, ili vršenje određenih poslova u organizovanju sportske priredbe.
Vreme održavanja sportske priredbe, u smislu ovog zakona, je vremenski interval od dva časa pre početka sportske priredbe do jednog časa nakon njenog završetka, odnosno, kad se održavaju sportske priredbe povećanog rizika, vremenski interval od četiri časa pre početka sportske priredbe do četiri časa nakon njenog završetka.
Učesnici sportske priredbe, u smislu ovog zakona, jesu sva lica prisutna na sportskoj priredbi.
Sportski objekat, u smislu ovog zakona, je objekat namenjen za održavanje sportskih priredbi, koji pored sportskog terena ima prostor za gledalište i koji može imati i prateći prostor (sanitarni, garderobni, spremišni i dr.).
Sportski teren, u smislu ovog zakona, jeste prostor na kome se obavlja sportska aktivnost (sportska igra, takmičenje), kao i prostor do gledališta.
Gledalište, u smislu ovog zakona, jeste uređen prostor na sportskom objektu namenjen za smeštaj gledalaca (tribine), odnosno prostor uz sportski teren namenjen za gledaoce ako objekat nema tribine.
Izvršenim analizama, uočeno je da pripadnici navijačkih grupa, koristeći pojedine nedostatke navedenog zakona, nasilje i nedolično ponašanje prenose sa sportskih objekata u neposrednu okolinu sportskih objekata, na ulice i dolazne pravce prema sportskim objektima, čime se nanosi nemerljiva šteta ne samo društvu, već i ugledu i reputaciji zemlje. Upravo zbog pojedinih manjkavosti ovog zakona, prema počiniocima krivičnih dela i prekršaja su primenjivane odredbe drugih zakona, koji nisu adekvatni za suzbijanje složene društvene pojave kakva je huliganizam.
Kako se dalje navodi u obrazloženju kao posledica pojedinih manjkavosti Zakona javlja se i potreba angažovanja velikog broja policijskih službenika na obezbeđenju sportskih priredbi, pa je prosek od oko 2.500-3.000 angažovanih policijskih službenika na sportskim priredbama povećanog rizika (derbi fudbalskih utakmica) postao uobičajen, jer je Ministarstvo u obavezi da svaki mogući incident na koji ukaže bezbednosna procena predupredi dodatnim angažovanjem policijskih službenika, bez mogućnosti da se osloni na generalnu prevenciju koju bi kaznene odredbe navedenog Zakona morale da ostvare.
Smatrajući da se velikoj društvenoj opasnosti, koju sa sobom nosi nasilje na sportskim priredbama, može, uz veće angažovanje svih specijalizovanih državnih institucija, suprostaviti doslednom primenom Zakona o sprečavanju nasilja i nedoličnog ponašanja na sportskim priredbama, Ministarstvo unutrašnjih poslova je, u saradnji sa predstavnicima Republičkog javnog tužilaštva, Prekršajnog apelacionog suda i Osnovnog prekršajnog suda u Beogradu sačinilo Predlog izmena i dopuna Zakona o sprečavanju nasilja i nedoličnog ponašanja na sportskim priredbama.
U obrazloženju Predloga se pored navedenog navodi i da je Nacrt zakona o izmena i dopunama Zakona o sprečavanju nasilja i nedoličnog ponašanja na sportskim priredbama sačinjen je paralelno sa izradom Nacrta zakona o izmenama i dopunama Zakona o privatnom obezbeđenju, uz prepoznavanje uske povezanosti primene odredbi ova dva zakona, kada je u pitanju oblast organizovanja i održavanja sportskih priredbi.
Predviđena je izmena člana 2. Zakona iz razloga što, prema trenutno važećim odredbama Zakona, obaveza organizatora u pogledu vremena otvaranja ulaza nije bila pravno regulisana, pri čemu je to bilo njegovo diskreciono pravo, što je u određenim situacijama otežavalo blagovremeno planiranje mera obezbeđenja od strane Ministarstva. Isto tako, Zakon nije omogućavao Ministarstvu da u posebnim slučajevima, iz razloga bezbednosti, naloži organizatoru otvaranje ulaza u određeno vreme. Takođe, postojeća formulacija sportskog objekta nije obuhvatala određene prostore koji su sastavni delovi sportskih objekata i u kojima je moguće kretanje fizičkih lica, čime je ostavljena zakonska praznina u pogledu primene pojedinih zakonskih odredaba.
Predložena je izmena člana 4. Zakona tako što se uvode nove pojave i radnje fizičkih lica koje do sada nisu bile inkriminisane, čime je bio otežan postupak procesuiranja tih lica. Zbog uočenog nedostatka, prema izvršiocima su primenjivane odredbe drugih zakona, koje nisu adekvatne za suzbijanje složenih pojava nasilja i nedoličnog ponašanja u vezi sa sportskim priredbama. Takođe, dodavanjem novog stava 2. ugrađena je sugestija Poverenika za zaštitu ravnopravnosti, odnosno definisana je upotreba rodno osetljivog jezika.
Predložena je izmena člana 5. Zakona tako što se dodaje upućivanje i na odredbe Zakona o privatnom obezbeđenju, imajući u vidu da se iste primenjuju i prilikom organizovanja, odnosno održavanja sportskih priredaba.
Prema Predlogu u članu 8a stav 1. briše se tačka 9) kojom je bilo propisano da je prilikom obavljanja poslova fizičkog obezbeđenja i održavanja reda na sportskoj priredbi, redarska služba dužna da ne dozvoli pristup sportskom objektu, licu kome je izrečena mera bezbednosti, odnosno zaštitna mera zabrane prisustvovanja određenim sportskim priredbama. Navedena odredba brisana je na osnovu sugestije Poverenika za informacije od javnog značaja i zaštitu podataka o ličnosti, a iz razloga što redarska služba zaista nema pristup takvoj vrsti podatka o licu.
Predložena je izmena člana 13. Zakona iz razloga što se ukazala potreba za preciznim definisanjem evidencije, odnosno podataka koji se prikupljaju za potrebe vođenja evidencije o prodatim ulaznicama.
Takođe, propisano je da se organizator obaveže u kom zakonskom roku mora dostaviti dobijene podatke, imajući u vidu da važećim odredbama zakona to nije bilo predviđeno.
Dopunama člana 13. Zakona organizator se obavezuje da dostavi Ministarstvu i podatke o identitetu lica koja poseduju godišnje ili druge povlašćene ulaznice, upravo imajući u vidu potrebu preciznog vođenja evidencija za sva lica koja prisustvuju određenim sportskim priredbama, bez obzira da li je ulaz slobodan ili ne.
Izvršenom analizom realizacije planiranih mera obezbeđenja sportskih priredbi, koje su održane u prethodnom periodu, utvrđeno je da vrlo često navijači gostujućeg kluba putuju i na sportske priredbe koje nisu proglašene sportskim priredbama „povećanog rizika”, o čemu nisu blagovremeno dobijene potrebne informacije, što utiče na kvalitetnu organizaciju sportske priredbe, posebno sa aspekta bezbednosti. Takođe, dosadašnja zakonska mogućnost koja je data gostujućem klubu da obezbedi vršenje raspodele dobijenih karata od strane organizatora, nije omogućavala kontrolu načina raspodele istih, u pogledu identiteta lica kojima se karte ustupaju, što je sa sobom nosilo određene bezbednosne rizike. U skladu sa navedenim predložena je izmena čl. 16. Zakona.
U čl. 17. predlažu se određena preciziranja imajući u visu da je utvrđeno postojanje potrebe da Ministarstvo, u cilju sprečavanja nasilja i nedoličnog ponašanja na sportskim priredbama, preduzima zakonom propisane mere i radnje i u slučaju održavanja sportskih priredbi koje nisu proglašene sportskim priredbama „povećanog rizika”.
Predloženim izmenama člana 18. Zakona je precizno definisana zona zabrane prodaje ili konzumiranja alkoholnih pića prilikom održavanja sportskih priredbi, imajući u vidu da su se u dosadašnjoj primeni člana, u sprovedenim sudskim postupcima, vrlo često zahtevi za pokretanje prekršajnih postupaka odbacivali upravo zbog postojeće formulacije člana Zakona. Isto tako, mora se imati u vidu preventivni karakter adekvatnog procesuiranja izvršilaca ovog prekršaja, posebno ukoliko se ima u vidu da se vrlo često kao izvršioci krivičnih dela ili prekršaja u vezi sa sportskim priredbama, u zoni održavanja sportske priredbe, javljaju lica koja su pod dejstvom alkohola.
Predloženim izmenama čl. 21. I 23. Zakona vrši se upodobljavanje kaznenih odredaba sa predloženim izmenama i dopunama Zakona.
Izvor: Izvod iz zakona preuzet iz programa „Propis Soft“, Redakcija Profi Sistem Com
Izvor: Izvod iz obrazloženja Predloga preuzet sa sajta Narodne skupštine Republike Srbije (www.parlament.gov.rs)