U našem pravnom sistemu ova oblast izbornog sistema regulisana je od čl.74. do čl.87. Zakona o izboru narodnih poslanika.
Utvrđivanje rezultata izbora
Prema navedenom Zakonu, po završenom glasanju, birački odbor pristupa utvrđivanju rezultata glasanja na biračkom mestu. On takodje, utvrđuje broj neupotrebljenih glasačkih listića i stavlja ih u poseban omot koji pečati.
Pored navedenog, na osnovu izvoda iz biračkog spiska, birački odbor utvrđuje ukupan broj birača koji su glasali.
Kad se glasačka kutija otvori, posle provere kontrolnog lista, važeći glasački listići odvajaju se od nevažećih.
Birački odbor konstatuje broj nevažećih glasačkih listića i broj glasova za svaku izbornu listu, što takođe unosi u zapisnik.
Isti Zakon odredjuje, da nevažeći glasački listić jeste nepopunjeni glasački listić, listić koji je popunjen tako da se ne može utvrditi za koju se izbornu listu glasalo i listić na kome je zaokruženo više od jedne izborne liste.
Ako je na glasačkom listiću zaokruženo ime i prezime prvog kandidata na izbornoj listi ili je zaokružen naziv ili deo naziva izborne liste, odnosno ako su istovremeno zaokruženi redni broj i naziv izborne liste i ime i prezime prvog kandidata, takav izborni listić smatra se važećim.
Ako se utvrdi da je broj glasačkih listića u glasačkoj kutiji veći od broja birača koji su glasali, birački odbor se raspušta i imenuje novi, a glasanje na tom biračkom mestu ponavlja se.
Birački odbor po utvrđivanju rezultata glasanja u zapisnik o svom radu unosi broj primljenih glasačkih listića; broj neupotrebljenih glasačkih listića; broj nevažećih glasačkih listića; broj važećih glasačkih listića; broj glasova datih za svaku izbornu listu; broj birača prema izvodu iz biračkog spiska i broj birača koji su glasali.
U zapisnik o radu biračkog odbora unose se i primedbe i mišljenja članova biračkog odbora, podnosilaca izbornih lista i zajedničkih predstavnika podnosilaca izbornih lista, kao i sve druge činjenice od značaja za glasanje.
Zapisnik o radu biračkog odbora potpisuju svi članovi biračkog odbora.
Zapisnik o radu biračkog odbora izrađuje se na propisanom obrascu koji se štampa u šest primeraka.
U opštinama gde su u službenoj upotrebi jezici nacionalnih manjina zapisnik o radu biračkog odbora štampa se i na tim jezicima.
Prvi primerak zapisnika sa utvrđenim izbornim materijalom dostavlja se Republičkoj izbornoj komisiji.
Drugi primerak zapisnika ističe se na biračkom mestu na javni uvid.
Preostala četiri primerka zapisnika uručuju se predstavnicima podnosilaca izbornih lista koje su osvojile najveći broj glasova na tom biračkom mestu i to odmah ukoliko podnosilac izborne liste ima predstavnika u biračkom odboru, a ukoliko ga nema predstavnik podnosioca izborne liste može preuzeti primerak zapisnika od izborne komisije u roku od 12 časova.
Ostali podnosioci izborne liste imaju pravo da, u roku od 12 časova od dostavljanja materijala sa biračkog mesta Republičkoj izbornoj komisiji, od Republičke izborne komisije dobiju overenu fotokopiju zapisnika sa biračkog mesta.
Po utvrđivanju rezultata glasanja birački odbor će bez odlaganja, a najdocnije u roku od 18 časova od časa zatvaranja biračkog mesta, dostaviti Republičkoj izbornoj komisiji: zapisnik o radu, izvod iz biračkog spiska; neupotrebljene i, odvojeno, upotrebljene glasačke listiće; nevažeće i, odvojeno, važeće glasačke listiće, kao i preostali izborni materijal.
U roku od 96 časova od zatvaranja biračkih mesta, Republička izborna komisija zapisnički utvrđuje: ukupan broj birača upisanih u birački spisak; broj birača koji je glasao na biračkim mestima; ukupan broj glasačkih listića primljenih na biračkim mestima; ukupan broj neupotrebljenih glasačkih listića; ukupan broj nevažećih glasačkih listića; ukupan broj važećih glasačkih listića; broj glasova datih za svaku izbornu listu pojedinačno.
Republička izborna komisija utvrđuje rezultate izbora i o tome sačinjava poseban zapisnik.
Republička izborna komisija propisuje sadržaj i oblik obrasca zapisnika o svom radu.
Podnosioci izbornih lista mogu Republičkoj izbornoj komisiji prijaviti lice koje će imati pravo da prisustvuje statičkoj obradi podataka u Republičkoj izbornoj komisiji.
Svakoj izbornoj listi pripada broj mandata koji je srazmeran broju dobijenih glasova.
U raspodeli mandata učestvuju samo izborne liste koje su dobile najmanje 5% glasova od ukupnog broja glasova birača koji su glasali u izbornoj jedinici.
Političke stranke nacionalnih manjina i koalicije političkih stranaka nacionalnih manjina učestvuju u raspodeli mandata i kad su dobile manje od 5% glasova od ukupnog broja birača koji su glasali.
Političke stranke nacionalnih manjina su sve one stranke čiji je osnovni cilj predstavljanje i zastupanje interesa nacionalne manjine i zaštita i poboljšanje prava pripadnika nacionalnih manjina, u skladu s međunarodnopravnim standardima.
O tome da li podnosilac izborne liste ima položaj političke stranke nacionalne manjine odnosno koalicije političkih stranaka nacionalnih manjina odlučuje Republička izborna komisija pri proglašenju izborne liste, a na predlog podnosioca izborne liste koji mora biti stavljen pri podnošenju izborne liste.
Republička izborna komisija raspodeljuje mandate primenom sistema najvećeg količnika.
Mandati se raspodeljuju tako što se ukupan broj glasova koji je dobila svaka pojedina izborna lista podeli brojevima od jedan do zaključno sa brojem 250.
Dobijeni količnici razvrstavaju se po veličini a u obzir se uzima 250 najvećih količnika. Svaka izborna lista dobija onoliko mandata koliko tih količnika na nju otpada.
Ako dve izborne liste ili više izbornih lista dobiju iste količnike na osnovu kojih se dodeljuje jedan mandat a nema više neraspodeljenih mandata, mandat će se dodeliti listi koja je dobila ukupan veći broj glasova.
Ako nijedna izborna lista nije dobila najmanje 5% glasova, raspodela će se izvršiti na način koji je prethodno opisan.
Mandati koji pripadaju određenoj izbornoj listi dodeljuju se kandidatima sa te liste, u skladu sa odredbama ovog zakona.
Kad određenoj izbornoj listi pripadne više mandata nego što je na toj listi predloženo kandidata za poslanike, mandat se dodeljuje izbornoj listi koja ima sledeći najveći količnik.
Republička izborna komisija će najkasnije u roku od 10 dana od dana objavljivanja ukupnih rezultata izbora sve dobijene mandate sa izborne liste dodeliti kandidatima po redosledu na izbornoj listi, počev od prvog kandidata sa liste.
Objavljivanje rezultata izbora
Republička izborna komisija objavljuje u \”Službenom glasniku Republike Srbije\” podatke o ukupnim rezultatima izbora poslanika i to o:
1. broju birača upisanih u birački spisak,
2. ukupnom broju birača koji su glasali,
3. broju primljenih glasačkih listića,
4. broju neupotrebljenih glasačkih listića,
5. broju upotrebljenih glasačkih listića,
6. broju nevažećih glasačkih listića,
7. broju važećih glasačkih listića,
8. broju glasova koji su dobile pojedine izborne liste,
9. broju mandata koji su dobile pojedine izborne liste.
Rezultate izbora Republička izborna komisija objavljuje u roku od 96 časova od časa završetka glasanja.
Od završetka glasanja do objavljivanja rezultata izbora, Republička izborna komisija objavljuje preko sredstava obaveštavanja privremene podatke o rezultatima izbora.
Rezultati izbora objavljuju se u \”Službenom glasniku Republike Srbije\”.
Republička izborna komisija izdaje poslaniku uverenje da je izabran.